Γράφει ο Γιώργος Δεληκώστας, Mentor/L&B Coach
Υπάρχει μια στιγμή, στο τέλος της πρώτης «καλής» εβδομάδας, που είναι πιο επικίνδυνη απ’ όσο φαίνεται. Είναι Παρασκευή. Έχεις κρατήσει, σε γενικές γραμμές, ένα πρόγραμμα. Έκανες τις μικρές σου κινήσεις. Ένιωσες μια αίσθηση ελέγχου. Και τώρα, το σύστημα ψιθυρίζει το πιο ύπουλο πράγμα: «Μπράβο. Χαλάρωσε λίγο».
Δεν είναι κακό να χαλαρώσεις. Το θέμα είναι πώς χαλαρώνεις. Γιατί η αλλαγή δεν είναι ευθεία γραμμή. Είναι καμπύλη. Και η Παρασκευή συχνά είναι το σημείο που αποφασίζεις αν θα συνεχίσεις την ανοδική πορεία ή αν θα επιστρέψεις — αθόρυβα — στα παλιά μοτίβα.
Και κάπου εδώ γεννιέται ένα παράξενο συναίσθημα: αν χαλαρώσω, θα το χάσω. Αν δεν χαλαρώσω, θα κουραστώ. Αν κάνω “λίγο”, θα είναι σαν να μην έκανα τίποτα. Αυτή η εσωτερική διαπραγμάτευση είναι που ρίχνει τους περισσότερους — όχι η έλλειψη δύναμης. Γιατί εκείνη τη στιγμή, δεν χρειάζεσαι περισσότερη πίεση. Χρειάζεσαι καθαρό τρόπο επιστροφής.
Το είπαμε όλη την εβδομάδα, με διαφορετικούς τρόπους: συνέπεια δεν είναι τελειότητα. Είναι μηχανισμός επιστροφής. Παρουσία στο ελάχιστο. Ρυθμός που σε κρατά. Συγχώρεση που κάνει γρήγορη την επάνοδο.
Η συνέπεια είναι ο «ανατοκισμός» της ζωής
Σκέψου τη συνέπεια σαν ανατοκισμό. Δεν αλλάζει τίποτα θεαματικά σε μία μέρα. Αλλά μικρές δράσεις που επαναλαμβάνονται, συσσωρεύονται. Και μετά από λίγο, αρχίζουν να δίνουν αποτέλεσμα που μοιάζει “ξαφνικό”, ενώ στην πραγματικότητα είναι απλώς αθροιστικό.
Γι’ αυτό δεν μας σώζουν οι μεγάλες αποφάσεις. Μας σώζουν οι μικρές ασφαλιστικές δικλείδες που κρατούν το σύστημα όταν λείπει το κίνητρο. Η συνέπεια δεν είναι να νιώθεις κάθε μέρα έτοιμος. Είναι να έχεις τρόπο να μην «ρετάρεις» όταν δεν νιώθεις.
Παρακάτω είναι πέντε πρακτικοί τρόποι — συμπύκνωση της εβδομάδας — για να μείνεις στη γραμμή χωρίς να γίνεις σκληρός με τον εαυτό σου.
1) Μικρό βήμα, μεγάλη επιστροφή
Κράτα επαφή, ακόμη κι όταν δεν έχεις διάθεση.
Όταν χάνεις έδαφος, το μυαλό πάει συνήθως σε δύο άκρα: «ή θα τα κάνω όλα» ή «άστο, δεν γίνεται». Και τα δύο είναι παγίδα. Η λύση είναι η λογική του μικρού βήματος: κάνε κάτι τόσο μικρό που να μη σηκώνει αντίρρηση. Δύο λεπτά. Μία πρόταση. Ένα τηλεφώνημα. Ένα μικρό κλείσιμο.
Η συνέπεια δεν είναι να κάνεις πολλά. Είναι να μην εξαφανίζεσαι. Ακόμα κι αν η μέρα είναι κακή, κράτα επαφή. Η επαφή είναι η γέφυρα της επιστροφής.
2) Το περιβάλλον να δουλεύει για σένα
Κάνε το σωστό εύκολο και το λάθος δύσκολο.
Οι περισσότεροι προσπαθούν να νικήσουν την αναβλητικότητα με “δύναμη”. Ενώ το παιχνίδι κερδίζεται στο περιβάλλον. Κάνε τη συνέπεια την πιο εύκολη επιλογή.
Το περιβάλλον είναι σαν αόρατος συνεργάτης. Ή σε τραβάει ή σε στηρίζει. Διάλεξε να σε στηρίζει.
3) Μην “σπας” όταν κουράζεσαι
Μείωσε την ένταση, όχι τη δέσμευση.
Οι «ασυνέπειες» δεν έρχονται συνήθως από τεμπελιά. Έρχονται από κούραση, πίεση, απογοήτευση, νεύρα. Η συνέπεια δεν δοκιμάζεται όταν είσαι καλά. Δοκιμάζεται όταν δεν είσαι.
Το κόλπο δεν είναι να πιεστείς. Είναι να προσαρμόσεις την ένταση, χωρίς να σπάσεις τη γραμμή. Σήμερα δεν είναι μέρα για 100%. Είναι μέρα για 20% — αλλά είναι μέρα. Αυτό σε κρατά ζωντανό μέσα στο σύστημα. Και αύριο επιστρέφεις πιο εύκολα.
4) Σύστημα αντί στόχου
Ο στόχος δείχνει κατεύθυνση, το σύστημα φέρνει αποτέλεσμα.
Οι στόχοι είναι χρήσιμοι για κατεύθυνση. Αλλά τα αποτελέσματα τα φέρνει το σύστημα. Αν βασίζεσαι μόνο στον στόχο, θα ζεις με μια μόνιμη αίσθηση “δεν έφτασα”. Αν στηρίζεσαι στο σύστημα, θα ζεις με μια αίσθηση “κρατάω ρυθμό”.
Ρώτα:
Η συνέπεια θέλει λιγότερη έμπνευση και περισσότερη μηχανική: σταθερή εκκίνηση, σταθερό κλείσιμο, σταθερή επιστροφή.
5) Παίξε μακροπρόθεσμα
Μην κάνεις μια μικρή αστοχία “απόδειξη” ότι δεν μπορείς.
Η Παρασκευή είναι δοκιμή γιατί το μυαλό ψάχνει άμεση ανταμοιβή. «Έκανα αρκετά, ας χαλαρώσω». Μόνο που η συνέπεια δεν χτίζεται με μία εβδομάδα. Χτίζεται με εβδομάδες που δεν ήταν όλες καλές — και παρ’ όλα αυτά, εσύ επέστρεφες.
Όταν σκέφτεσαι μακροπρόθεσμα, σταματάς να κάνεις κάθε μικρή αστοχία “απόδειξη” ότι δεν μπορείς. Τη βλέπεις ως μέρος της καμπύλης. Και αυτό μειώνει την εσωτερική ένταση.
Η συστημική ματιά
Η συνέπεια μειώνει την ψυχική εντροπία. Όσο πιο συνεπής είσαι, τόσο λιγότερες εσωτερικές συγκρούσεις κουβαλάς: λιγότερα “θα έπρεπε”, λιγότερα ανοιχτά μέτωπα, λιγότερες διαπραγματεύσεις με τον εαυτό σου. Το σύστημα ηρεμεί, γιατί γίνεται προβλέψιμο με καλό τρόπο — για σένα και για τους γύρω σου.
Και αυτό είναι το πιο υποτιμημένο: η συνέπεια δεν είναι μόνο ατομικό κατόρθωμα. Είναι σταθερότητα που μεταδίδεται. Όταν εσύ κρατάς ρυθμό, το περιβάλλον γύρω σου χαμηλώνει ένταση.
Εν Κατακλείδι
Η μετακίνηση δεν είναι από το «προσπαθώ» στο «πέτυχα». Είναι από το «προσπαθώ» στο «είμαι». Είμαι ο άνθρωπος που επιστρέφει. Είμαι ο άνθρωπος που κρατά το ελάχιστο. Είμαι ο άνθρωπος που δεν εξαφανίζεται.
Κράτα αυτό για το Σαββατοκύριακο: μην κυνηγήσεις “τέλεια”. Κράτα ρυθμό. Μία μικρή κίνηση την ημέρα, μόνο για να μείνει ζωντανή η γραμμή.
Συνέπεια σημαίνει να παραμένεις πιστός στον εαυτό σου, ακόμα και όταν κανείς δεν κοιτάζει.