Γράφει ο Γιώργος Δεληκώστας, Mentor/L&B Coach
Ζούμε σε μια εποχή συνεχούς υπερδιέγερσης. Ενημερώσεις, ειδοποιήσεις, ευθύνες, ήχοι, ανάγκες — όλα μαζί μοιάζουν να απαιτούν διαρκώς την προσοχή μας. Και κάπου εκεί, χάνεται κάτι πολύτιμο: η ικανότητά μας να χαλαρώνουμε ουσιαστικά και να εστιάζουμε πραγματικά. Δεν αρκεί να σταματάμε για λίγο. Χρειάζεται να μαθαίνουμε πώς να σταματάμε. Το άρθρο αυτό δεν υπόσχεται θαύματα. Αλλά προσφέρει κάτι πιο ουσιαστικό: μικρές, εφαρμόσιμες πρακτικές που, αν επαναληφθούν με συνέπεια, μπορούν να γίνουν η ήσυχη δύναμη πίσω από τη συγκέντρωση, την ισορροπία και την εσωτερική ηρεμία.
Η αναπνοή είναι ο πιο άμεσος και φυσικός τρόπος για να επιστρέψουμε στο παρόν. Δεν χρειάζονται ούτε ειδικές γνώσεις, ούτε εξοπλισμός. Τέσσερις αργές εισπνοές, τέσσερις εκπνοές. Κάθε φορά που το μυαλό σκορπίζεται, αυτή η απλή πράξη μας επαναφέρει. Μπορεί να γίνει διακριτικά στο γραφείο, σε μια ουρά, ή πριν από μια δύσκολη συζήτηση. Με τον καιρό, η αναπνοή μετατρέπεται από αυτόματη λειτουργία σε εργαλείο αυτορρύθμισης. Είναι μια άγκυρα μέσα στη μέρα, που μπορεί να αποτρέψει την ένταση πριν αυτή κορυφωθεί.
Δεν αρκεί να κοιμόμαστε και να ξυπνάμε – ο τρόπος με τον οποίο κλείνουμε και ανοίγουμε τη μέρα επηρεάζει την ποιότητα ζωής μας. Τελετουργίες όπως ένας ήσυχος καφές χωρίς κινητό, ένα σημείωμα ευγνωμοσύνης, ή λίγα λεπτά διαλογισμού, μπορούν να δημιουργήσουν έναν αόρατο κύκλο προστασίας γύρω από την καθημερινότητα. Αυτές οι μικρές πράξεις δεν είναι πολυτέλεια· είναι υποδομές ψυχικής ισορροπίας. Ξεκινώντας και κλείνοντας τη μέρα με πρόθεση, αποκτούμε ξανά μια αίσθηση ελέγχου σε έναν κόσμο που συχνά μας τραβάει σε πολλά ταυτόχρονα μέτωπα.
Ανάμεσα στις υποχρεώσεις, υπάρχει πάντα χώρος για μια ανάσα — φτάνει να τον διεκδικήσουμε. Ένα πεντάλεπτο χωρίς συζητήσεις, χωρίς οθόνες, χωρίς εξωτερικά ερεθίσματα μπορεί να λειτουργήσει σαν reset στο νευρικό μας σύστημα. Μπορεί να είναι μια βόλτα χωρίς μουσική, ένα σταμάτημα μπροστά στο παράθυρο, ή λίγα λεπτά με κλειστά μάτια. Αυτές οι «νησίδες ησυχίας» λειτουργούν προληπτικά. Δεν περιμένουμε να «τελειώσουν όλα» για να ξεκουραστούμε. Μαθαίνουμε να παρεμβάλλουμε ηρεμία μέσα στον θόρυβο.
Η προσπάθεια να κάνουμε πολλά ταυτόχρονα μάς οδηγεί σε διάσπαση και ψυχική κόπωση. Η συνειδητή επιλογή να κάνουμε ένα πράγμα τη φορά, με πλήρη παρουσία, είναι ριζοσπαστική πράξη στην εποχή μας. Όταν τρώμε, απλώς τρώμε. Όταν απαντάμε σε ένα μήνυμα, δεν κοιτάμε ταυτόχρονα και άλλες δέκα ειδοποιήσεις. Αυτή η νοητική μονοκαλλιέργεια καλλιεργεί βάθος. Επιστρέφει την ποιότητα στην καθημερινότητα και μας υπενθυμίζει ότι η συγκέντρωση δεν είναι πολυτέλεια – είναι επιβίωση.
Το περιβάλλον μάς επηρεάζει βαθιά, και όμως το αγνοούμε. Οι ήχοι που ακούμε, οι εικόνες που αντικρίζουμε, ο φωτισμός, η ακαταστασία – όλα στέλνουν μηνύματα στον εγκέφαλό μας. Μια απλή αλλαγή, όπως να βάλουμε φυσικούς ήχους ή να χαμηλώσουμε τα φώτα το βράδυ, μπορεί να επηρεάσει άμεσα τη χαλάρωση. Η τακτοποίηση ενός χώρου, η μείωση των ερεθισμάτων, η επιλογή ενός συγκεκριμένου σημείου για ησυχία, δημιουργούν ένα ψυχικό καταφύγιο μέσα στην ίδια μας τη ρουτίνα.
Μέσα στην ένταση της ημέρας, το σώμα γίνεται το πρώτο «θύμα» και συχνά το τελευταίο που ακούμε. Κι όμως, είναι εκείνο που μπορεί να μας επαναφέρει στην παρούσα στιγμή. Ακόμη και με καθιστική εργασία, μικρές παρεμβάσεις κάνουν τη διαφορά: ένα βαθύ τέντωμα κάθε ώρα, λίγες αναπνοές με επίγνωση πριν απαντήσουμε σε ένα e-mail, ένα σύντομο περπάτημα στο διάλειμμα, ακόμα και το να σταθούμε όρθιοι για λίγα λεπτά, αρκούν για να αλλάξει ο ρυθμός μας. Το σώμα δεν χρειάζεται μεγάλη άσκηση για να μας ξυπνήσει. Χρειάζεται να το θυμηθούμε. Κι όταν το κάνουμε, συχνά μας επιστρέφει με ευγνωμοσύνη την παρουσία που του προσφέρουμε.
Η καθημερινή ζωή δεν θα γίνει ποτέ εντελώς ήσυχη. Αλλά μπορούμε να γίνουμε εμείς πιο ήσυχοι μέσα σε αυτήν. Οι πρακτικές χαλάρωσης και εστίασης δεν είναι άσκηση τελειότητας – είναι άσκηση επανένταξης στον εαυτό μας. Μέσα από μικρές, απλές, επαναλαμβανόμενες κινήσεις, επαναφέρουμε τον ρυθμό μας. Δημιουργούμε χώρο. Και θυμόμαστε ότι η ζωή δεν απαιτεί πάντα περισσότερη προσπάθεια — μερικές φορές χρειάζεται λιγότερη πίεση και περισσότερη παρουσία.