Φαντάσου ένα ήσυχο βράδυ Δεκέμβρη.

Κάποιος κάθεται μπροστά στον υπολογιστή του γραφείου ή στο τραπέζι της κουζίνας. Τα πάντα γύρω του συνεχίζουν κανονικά – mails, ειδοποιήσεις, λίστα με “υποχρεώσεις για του χρόνου”. Κι όμως, κάπου ανάμεσα σε μια γουλιά καφέ και ένα ακόμη scroll, ανεβαίνει μια ήσυχη σκέψη: “Αυτό που ζω… νομίζω ότι έχει τελειώσει για μένα.” Δεν την λέει δυνατά, δεν αλλάζει κάτι πρακτικά εκείνη τη στιγμή, αλλά μέσα του ένας κύκλος έχει ήδη κάνει το “κλικ”.

Υπάρχουν περίοδοι στη ζωή μας που τελειώνουν πολύ πριν το παραδεχτούμε. Μια δουλειά που δεν μας ταιριάζει πια, μια σχέση που έχει αδειάσει, μια συνήθεια που μάς κρατάει πίσω. Εξωτερικά συνεχίζουμε. Εσωτερικά, όμως, ο κύκλος έχει ήδη κλείσει – απλώς δεν το έχουμε ονοματίσει.

Το αποτέλεσμα είναι να ζούμε με ανοιχτές εκκρεμότητες. Μισές σκέψεις, μισά συναισθήματα, μισά “αντίο”. Κι αυτό κουράζει. Το κλείσιμο ενός κύκλου δεν είναι μια τυπική πράξη, είναι μια εσωτερική διαδικασία. Είναι η στιγμή που λέμε: “μέχρι εδώ”, όχι με θυμό, αλλά με ηρεμία.

Σε αυτό το κείμενο θα δούμε γιατί είναι απαραίτητο να κλείνουμε κύκλους και πώς ένας ήρεμος αποχαιρετισμός ανοίγει χώρο για μία πραγματική νέα αρχή.

Η αναγνώριση του τέλους

Το πρώτο βήμα είναι το πιο δύσκολο: να αναγνωρίσουμε ότι κάτι έχει τελειώσει.

Ο κύκλος δεν κλείνει επειδή πέρασε ο χρόνος. Κλείνει όταν η λειτουργία του στην ζωή μας έχει ολοκληρωθεί. Όταν η κατάσταση δεν μας προσφέρει πια μάθηση, εξέλιξη, παρουσία, αλλά μόνο φθορά και κούραση.

Μερικά σημάδια ότι ένας κύκλος έχει τελειώσει μέσα μας:

• νιώθουμε ότι “δεν είμαστε πια εκεί”, παρότι συνεχίζουμε μηχανικά,
• επαναλαμβάνεται το ίδιο μοτίβο δυσαρέσκειας,
• δεν μπορούμε να φανταστούμε ένα ζωντανό “μαζί” με αυτό το πλαίσιο στο μέλλον,
• μένει μόνο η συνήθεια ή ο φόβος της αλλαγής.

Η ειλικρίνεια με τον εαυτό μας είναι η αρχή. Το ερώτημα «Τι έχει ήδη τελειώσει για μένα, ακόμη κι αν δεν το έχω παραδεχτεί;» μπορεί να γίνει ένας ήπιος καθρέφτης.

Οι εκκρεμότητες που μένουν πίσω

Όταν δεν κλείνουμε έναν κύκλο, αφήνουμε πίσω εκκρεμότητες. Μπορεί να είναι λόγια που δεν ειπώθηκαν, αποφάσεις που δεν πάρθηκαν, “θα δούμε” που κρατάνε μήνες ή χρόνια.

Οι εκκρεμότητες δεν είναι ουδέτερες. Τρώνε ενέργεια, φτιάχνουν ένα σταθερό υπόβαθρο θολούρας:

• ο νους γυρνάει ξανά και ξανά στην ίδια ιστορία,
• το σώμα κρατάει ένταση,
• η καρδιά μένει σε μια ενδιάμεση κατάσταση – ούτε εδώ, ούτε αλλού.

Το “θα δούμε” συχνά είναι ένας κομψός τρόπος να πούμε “φοβάμαι να αποφασίσω”. Όμως όταν αναβάλουμε διαρκώς το κλείσιμο, φορτώνουμε τον εαυτό μας με βάρος που δεν χρειάζεται.

Ένας μικρός εσωτερικός διάλογος μπορεί να βοηθήσει:

«Αν το κομμάτι αυτό της ζωής μου ήταν κεφάλαιο σε βιβλίο, θα συνέχιζα να το διαβάζω;
Ή έχει έρθει η ώρα να το κλείσω με σεβασμό και να περάσω στο επόμενο;»

Ο ήρεμος αποχαιρετισμός

Το κλείσιμο ενός κύκλου δεν χρειάζεται θόρυβο. Χρειάζεται καθαρότητα.

Ένας ήρεμος αποχαιρετισμός μπορεί να μοιάζει με αυτό:

• αναγνωρίζω μέσα μου τι τελείωσε,
• ευχαριστώ – έστω και σιωπηλά – για όσα πήρα,
• δέχομαι τα λάθη, τις αστοχίες, τις δυσκολίες χωρίς να με εγκλωβίζουν,
• αποφασίζω ότι από εδώ και πέρα προχωράω διαφορετικά.

Μπορεί να είναι μια απλή φράση:

«Σε ευχαριστώ για ό,τι ήσουν στη ζωή μου. Ο κύκλος αυτός ολοκληρώθηκε. Προχωράω.»

Δεν σημαίνει ότι ξεχνάω. Δεν ακυρώνω όσα έζησα. Σημαίνει ότι σταματάω να ζητάω από κάτι παλιό να μου δώσει κάτι καινούργιο.

Ο ήρεμος αποχαιρετισμός είναι πράξη ωριμότητας. Είναι η στιγμή που αναλαμβάνω την ευθύνη του “μέχρι εδώ”, χωρίς να ψάχνω ποιος φταίει.

Το τέλος ως άνοιγμα νέου χώρου

Χωρίς εσωτερικό κλείσιμο, δεν υπάρχει πραγματική νέα αρχή.

Όταν ένας κύκλος παραμένει ανοιχτός μέσα μας:

• διστάζουμε να δοκιμάσουμε κάτι καινούργιο,
• συγκρίνουμε τα πάντα με αυτό που τελείωσε,
• μένουμε δεμένοι σε ρόλους ή ταυτότητες που δεν μας εκφράζουν πια.

Όταν όμως κλείσουμε συνειδητά ένα κεφάλαιο, δημιουργείται χώρος:

• χώρος για νέες σχέσεις, πιο αληθινές,
• χώρος για επιλογές που τιμούν αυτό που είμαστε σήμερα,
• χώρος για ξεκούραση και εσωτερική ηρεμία.

Το τέλος δεν είναι απώλεια. Είναι αναδιοργάνωση. Είναι η στιγμή που η ζωή μας αλλάζει σελίδα και μας ζητάει να την ακολουθήσουμε.

Συστημική Γέφυρα

Σε ένα εσωτερικό σύστημα – σκέψη, συναίσθημα, σώμα, σχέσεις – το κλείσιμο ενός κύκλου λειτουργεί σαν επαναφορά ισορροπίας.

Η σκέψη σταματάει να γυρνάει σε παλιές ιστορίες.

Το συναίσθημα αποδεσμεύεται από την παλιά ένταση.

Το σώμα χαλαρώνει, σαν να κατεβαίνει επιτέλους ένα βάρος από τους ώμους.

Οι σχέσεις παίρνουν πιο καθαρή μορφή: ποιος μένει, ποιος απομακρύνεται, τι ρόλο έχει ο καθένας.

Το κλείσιμο δεν είναι ένα μεμονωμένο “ναι” ή “όχι”. Είναι μια συστημική κίνηση που βοηθάει ολόκληρο τον άνθρωπο να σταθεί σε ένα νέο, πιο αληθινό σημείο.

Κάθε τέλος χρειάζεται έναν καθαρό αποχαιρετισμό για να γίνει αρχή. Δεν χρειάζονται μεγάλα λόγια, χρειάζεται μια ειλικρινής στιγμή με τον εαυτό μας: «Τι έχει ολοκληρωθεί μέσα μου; Τι ήρθε η ώρα να κλείσω;»

Ίσως σήμερα να μην μπορείς να αλλάξεις τα πάντα. Μπορείς, όμως, να αναγνωρίσεις έναν κύκλο που έχει τελειώσει και να του πεις ένα ήρεμο “ευχαριστώ” και “αντίο”.

Γιατί, στο τέλος, κάθε νέα αρχή χρειάζεται χώρο – και ο χώρος δημιουργείται όταν κλείνουμε μέσα μας αυτό που τελείωσε.