Είναι ένα ήσυχο βράδυ, λίγο πριν τελειώσει η χρονιά. Στο τραπέζι έχεις ανοίξει το ημερολόγιο ή την εφαρμογή στο κινητό, βλέπεις μήνες που πέρασαν, μικρές σημειώσεις, ραντεβού που έγιναν, άλλα που ακυρώθηκαν. Δίπλα, μερικοί λογαριασμοί, ίσως ένα μπλοκάκι με πρόχειρες σημειώσεις τύπου «από Γενάρη…».

Κάπου ανάμεσα σε όλα αυτά, η κλασική σκέψη: «Τι θα αλλάξω από τη νέα χρονιά;»

Και μαζί της μια άλλη, πιο ήσυχη: «Πόσες φορές το έχω ξαναπεί αυτό;»

Το τέλος της χρονιάς συχνά μοιάζει με σκηνή ανάμεσα σε δύο κόσμους. Ο ένας είναι αυτός που έζησες – με τα καλά του και τα δύσκολά του. Ο άλλος είναι αυτός που φαντάζεσαι ότι θα έρθει. Κι εκεί, ανάμεσα στα δύο, υπάρχει κάτι πολύ σημαντικό που εύκολα χάνουμε: ο τρόπος που κάνεις το πέρασμα.

Τέλος χρονιάς: όχι παύση, πέρασμα

Πολλές φορές αντιμετωπίζουμε το τέλος της χρονιάς σαν μια απότομη παύση. Σαν να κλείνει ένα βιβλίο και την επόμενη μέρα ανοίγει ένα καινούργιο, όπου «όλα μπορούν να γίνουν αλλιώς».

Άλλες φορές, το ζούμε σαν δίκη: κάθεσαι και μετράς τι “πέτυχε” και τι “απέτυχε”, με έναν τρόπο που στο τέλος σε αφήνει πιο βαρύ απ’ όταν ξεκίνησες. Κι όμως, το τέλος της χρονιάς δεν είναι ούτε παύση, ούτε δικαστήριο. Είναι ένα πέρασμα. Μια στιγμή που μπορείς να δεις λίγο πιο καθαρά τη διαδρομή:
τι έκλεισε, τι σε άλλαξε, τι κουβαλάς ακόμη ενώ δεν σε εξυπηρετεί πια, και τι έχει αρχίσει ήδη να γεννιέται μέσα σου για την επόμενη περίοδο.

Αν το σκεφτείς έτσι, δεν χρειάζεται να κάνεις «μεγάλες δηλώσεις». Χρειάζεται να αναγνωρίσεις μια γραμμή: κλείνω – κατανοώ – αφήνω – προετοιμάζομαι – ενσωματώνω.

Μια μικρή σειρά κινήσεων που σε βοηθά να μη μεταφέρεις τη χρονιά που φεύγει μέσα στην καινούργια σαν να είναι copy–paste.

Τι άφησα, τι έμαθα, τι κρατάω

Ένας απλός τρόπος να κάνεις αυτό το πέρασμα είναι να σταθείς για λίγο σε τρεις ερωτήσεις:

• Τι άφησα;
• Τι έμαθα;
• Τι κρατάω;

Δεν χρειάζονται μεγάλα κείμενα. Μπορείς να γράψεις ακόμη και λέξεις–κλειδιά.

Στο «Τι άφησα;» μπορεί να μπει μια συνήθεια που κουράστηκες να έχεις, μια σχέση που απομακρύνθηκε, ένα “πρέπει” που συνειδητοποίησες ότι δεν είναι πια δικό σου.

Στο «Τι έμαθα;» μπορεί να μπει κάτι πολύ πρακτικό – ότι χρειάζεσαι περισσότερο ξεκούραση απ’ όσο νόμιζες – ή κάτι πιο βαθύ: ότι έχεις αντοχή, ότι όταν ζορίζεσαι, τελικά βρίσκεις έναν τρόπο,
ότι οι άνθρωποι που στάθηκαν δίπλα σου ίσως δεν είναι αυτοί που περίμενες.

Και στο «Τι κρατάω;» μπαίνουν οι μικρές, πολύτιμες στιγμές: μια κουβέντα που σε στήριξε,
μια απόφαση που πήρες για τον εαυτό σου, μια μικρή συνήθεια που σου έκανε καλό και θέλεις να την πάρεις μαζί σου.

Αυτές οι τρεις ερωτήσεις δεν αλλάζουν τη χρονιά που πέρασε. Αλλάζουν τον τρόπο που την κουβαλάς.
Από κάτι θολό, γίνεται λίγο πιο ξεκάθαρο: τι πέρασε, τι σου έμεινε, τι αξίζει να συνεχίσει.

Μικρές πράξεις «τέλους» μέσα στην καθημερινότητα

Το τέλος της χρονιάς δεν είναι μόνο η αλλαγή στο ημερολόγιο. Είναι και οι μικρές πράξεις τέλους που κάνεις – ή δεν κάνεις – μέσα στη μέρα σου.

Μια «Πράξη Ηρεμίας του Τέλους» μπορεί να είναι κάτι πολύ απλό: να καθίσεις για μισό λεπτό πριν κλείσεις τα φώτα, να πάρεις μια–δυο πιο βαθιές ανάσες και να πεις από μέσα σου:
«Για σήμερα, μέχρι εδώ. Αύριο συνεχίζω από εδώ που μπορώ.»

Μπορεί να είναι ένα μικρό τελετουργικό στο τέλος της εβδομάδας: να μαζεύεις τα χαρτιά από το γραφείο, να γράφεις σε ένα χαρτί ένα πράγμα που σε δυσκόλεψε και ένα που πήγε έστω λίγο καλύτερα απ’ όσο περίμενες.

Όταν το κάνεις αυτό συστηματικά, το τέλος της χρονιάς δεν σε βρίσκει με ένα «βουνό» από ανοιχτές μέρες. Σε βρίσκει με πολλά μικρά, ήρεμα «μέχρι εδώ» που έχουν ήδη βοηθήσει το σώμα και το μυαλό σου να καταλαβαίνουν πότε κλείνει ένας κύκλος.

Κι έτσι, το τέλος του χρόνου δεν πέφτει πάνω σου σαν κάτι τεράστιο. Έρχεται σαν επόμενο βήμα σε μια διαδρομή που ήδη δουλεύεις.

Πώς επηρεάζονται οι άνθρωποι γύρω σου

Όταν αλλάζει ο τρόπος που στέκεσαι στο τέλος της χρονιάς, δεν αλλάζει μόνο η δική σου εσωτερική εικόνα. Αλλάζει και το πώς συναντάς τους άλλους.

Αν μπαίνεις στις γιορτές με αίσθηση αποτυχίας, είναι εύκολο να γίνεις πιο κλειστός, πιο απότομος, πιο κουρασμένος. Η συζήτηση γύρω από το τραπέζι γυρνάει σε «τι δεν πήγε καλά»,
σε παράπονα, σε συγκρίσεις.

Αν μπαίνεις μόνο με ενθουσιασμό για τη νέα χρονιά, χωρίς να έχεις κοιτάξει καθόλου πίσω,
ίσως να παρασύρεσαι σε υποσχέσεις που δεν πατάνε κάπου. Κι αυτό, αργά ή γρήγορα, δημιουργεί πίεση και απογοήτευση.

Όταν όμως έχεις κάνει έστω λίγο τη δουλειά του «Τι άφησα – Τι έμαθα – Τι κρατάω», και έχεις δώσει στον εαυτό σου μια μικρή πράξη ηρεμίας στο τέλος κάθε μέρας, έρχεσαι στους άλλους λίγο πιο γειωμένος. Μπορείς να μιλήσεις πιο ήρεμα για τη χρονιά, να αναγνωρίσεις και τα δύσκολα και τα καλά, να μην ζητάς από τους άλλους να γεμίσουν όλα σου τα κενά.

Κι όταν στέκεσαι έτσι, ο τρόπος που κλείνει η χρονιά στην οικογένεια, στη δουλειά, στη σχέση με τους φίλους σου, αλλάζει. Δεν είναι όλοι «υποχρεωμένοι να περάσουν τέλεια». Είναι όλοι καλεσμένοι να είναι λίγο πιο αληθινοί.

Μια πρόθεση για τη νέα χρονιά

Ίσως, αντί για μια μακριά λίστα από αποφάσεις, να έχει νόημα να διαλέξεις μία προθεσιακή φράση για τη νέα χρονιά: «Το 2026 θέλω να…» και να τη συμπληρώσεις με κάτι πολύ απλό.

«…να σέβομαι λίγο περισσότερο τα όριά μου.»

«…να δίνω λίγο παραπάνω χρόνο σε αυτό που έχει αξία για μένα.»

«…να μη φορτώνω τη μέρα μου μέχρι το τελευταίο λεπτό.»

Δεν είναι στόχος για να τον πετύχεις «τέλεια». Είναι μια ήρεμη κατεύθυνση, που μπορεί να σου θυμίζει πού θέλεις να πηγαίνεις, όταν η χρονιά αρχίσει πάλι να τρέχει.

Μπορείς να την γράψεις κάπου που να τη βλέπεις: στο γραφείο, στο ψυγείο, στην οθόνη του κινητού.
Να γίνει μια μικρή υπενθύμιση ότι η νέα χρονιά δεν είναι κάτι μαγικό που «θα τα φτιάξει όλα», αλλά μια διαδρομή όπου εσύ θα επιλέγεις κάθε μέρα πώς στέκεσαι απέναντι σε όσα έρχονται.

Γιατί, στο τέλος, αυτό είναι το πιο ουσιαστικό: να επιτρέπεις στον εαυτό σου να κλείνει, να μαθαίνει, να αφήνει και να προχωρά με λίγο περισσότερο χώρο μέσα του.

Κάθε τέλος είναι μια πρόσκληση για νέα αρχή.