Γράφει ο Γιώργος Δεληκώστας, Mentor/L&B Coach
Υπάρχει μια στιγμή που σχεδόν όλοι αναγνωρίζουμε. Κυριακή βράδυ. Το γραφείο τακτοποιημένο, οι υποχρεώσεις μπαίνουν σε σειρά, και μπροστά σου ένα χαρτί με στόχους γραμμένους με πάθος. Νιώθεις καθαρότητα. Νιώθεις ξεκίνημα. Λες: «Από αύριο αλλάζω ρυθμό».
Και πράγματι, η Δευτέρα συχνά βγαίνει καλά. Η Τρίτη επίσης… μέχρι να εμφανιστεί η παγίδα: η κούραση, το απρόοπτο, μια ένταση, ένα “δεν προλαβαίνω”. Εκεί που ο ενθουσιασμός ήταν υψηλός, τώρα μοιάζει να χάνει από τη μέρα.
Εδώ είναι το κρίσιμο σημείο. Ο ενθουσιασμός είναι συναίσθημα. Και ως συναίσθημα είναι μεταβλητός. Η συνέπεια, όμως, δεν είναι συναίσθημα. Είναι απόφαση. Είναι μια σταθερά που δεν περιμένει να “σε βρει” η διάθεση για να λειτουργήσει. Και αν θέλουμε να μιλήσουμε ρεαλιστικά για αλλαγή στην προσωπική και επαγγελματική ζωή, εκεί δοκιμάζεται η αντοχή μας: όχι στην ιδανική αρχή, αλλά στην επόμενη μέρα που δεν είναι ιδανική.
Πολλοί ακούνε τη λέξη “συνέπεια” και σκέφτονται “πειθαρχία στρατώνα”: αυστηρότητα, σφίξιμο, πίεση. Όμως η ουσία είναι αλλού. Η συνέπεια είναι αυτο-αξιοπιστία. Είναι το κατά πόσο μπορείς να πιστεύεις τον λόγο σου, ακόμη κι όταν δεν υπάρχει διάθεση ή όταν τα πράγματα δεν βγαίνουν όπως τα υπολόγισες.
Κάθε φορά που λες “θα το κάνω” και μετά το ακυρώνεις χωρίς να υπάρχει σοβαρός λόγος, το σύστημα που λέγεται “εαυτός” καταγράφει ένα μήνυμα: «Δεν μπορώ να βασιστώ πάνω μου». Δεν το σκέφτεσαι πάντα συνειδητά, αλλά το νιώθεις. Κι αυτό, με τον καιρό, μειώνει την αυτοπεποίθηση, όχι επειδή “δεν πέτυχες”, αλλά επειδή ράγισε λίγο η εμπιστοσύνη προς εσένα.
Γι’ αυτό λέω συχνά ότι η συνέπεια είναι το νόμισμα με το οποίο αγοράζουμε την αυτοπεποίθησή μας. Όχι με μεγάλα λόγια, αλλά με μικρές αποδείξεις. Όχι με σπάνιες εκρήξεις προσπάθειας, αλλά με σταθερές επιστροφές.
Και εδώ είναι που οι περισσότεροι παρεξηγούμε το παιχνίδι. Δεν “χαλάμε” επειδή είμαστε τεμπέληδες ή αδύναμοι. Χαλάμε επειδή, σε μια κακή μέρα, προσπαθούμε να κρατήσουμε τον ίδιο ρυθμό που είχαμε σε μια καλή. Και όταν δεν βγαίνει, το μυαλό το μεταφράζει ως αποτυχία.
Η συνέπεια, όμως, δεν ζητάει τελειότητα. Ζητάει παρουσία. Να υπάρχει μια μικρή κίνηση που να λέει: «Δεν εγκαταλείπω τον εαυτό μου, απλώς προσαρμόζομαι». Αυτό είναι που χτίζει την αυτο-αξιοπιστία: όχι οι μεγάλες νίκες, αλλά η ήρεμη επιστροφή.
Και αν το κρατήσουμε αυτό, τότε όσα ακολουθούν δεν είναι “τεχνικές”. Είναι τρόποι να επιστρέφεις — χωρίς δράμα, χωρίς τιμωρία, χωρίς να τα παρατάς.
Πέντε τρόποι να κρατήσεις τη συνέχεια ζωντανή
Για να γίνει η συνέπεια εφαρμόσιμη, χρειάζεται πρακτική. Όχι θεωρία. Οι παρακάτω πέντε κινήσεις δουλεύουν καλά και στον προσωπικό και στον επαγγελματικό χώρο — γιατί μειώνουν την τριβή και κρατούν ζωντανή τη συνέχεια.
Ορίζεις το “τόσο λίγο που δεν μπορείς να πεις όχι”. Αν ο στόχος σου είναι μεγάλος, κάν’ τον μικρό για σήμερα: 5 λεπτά, 10 λεπτά, μια απλή κίνηση. Το ζητούμενο δεν είναι να “εντυπωσιάσεις”, αλλά να κρατήσεις τη συνέχεια ζωντανή. Στην προσωπική ζωή αυτό σημαίνει ότι δεν εγκαταλείπεις μια συνήθεια επειδή δεν μπορείς να την κάνεις “τέλεια”. Στην εργασία σημαίνει ότι κρατάς μια σταθερή ελάχιστη πρόοδο, ακόμη κι όταν η ημέρα έχει πίεση.
Βάλε μπροστά σου αυτό που θέλεις να κάνεις. Παπούτσια δίπλα στην πόρτα, σημειωματάριο πάνω στο γραφείο, μπουκάλι νερό στο οπτικό πεδίο. Το περιβάλλον είτε σε τραβάει είτε σε στηρίζει. Μην το αφήνεις ουδέτερο. Στην προσωπική ζωή σε βοηθά να μην βασίζεσαι στη μνήμη. Στην επαγγελματική ζωή μειώνει τις καθυστερήσεις και τα «θα το κάνω μετά», γιατί το σωστό είναι ήδη μπροστά σου.
Η συνέπεια φαίνεται όταν δεν θέλεις. Εκεί δεν χρειάζεται ηρωισμός. Χρειάζεται προσαρμογή. Κρατάς τη δέσμευση, μικραίνεις την ένταση. Σήμερα μπορεί να μην είναι “πλήρης μέρα”. Μπορεί όμως να είναι “μέρα επαφής”. Στην προσωπική ζωή αυτό σε προστατεύει από την ενοχή και το “τα παράτησα”. Στην εργασία σε βοηθά να διατηρείς αξιοπιστία ακόμη και σε δύσκολες εβδομάδες, χωρίς να καίγεσαι.
Όσο περισσότερο αποφασίζεις, τόσο πιο γρήγορα κουράζεσαι. Μείωσε το γνωστικό φορτίο με απλούς κανόνες: “το κάνω πριν ανοίξω κινητό”, “το κάνω αμέσως μόλις γυρίσω σπίτι”, “το κάνω κάθε μέρα την ίδια ώρα”. Όσο λιγότερο το διαπραγματεύεσαι, τόσο περισσότερο το κάνεις. Στην προσωπική ζωή αυτό χτίζει ρυθμό. Στην επαγγελματική ζωή χτίζει συνέπεια απόδοσης, γιατί δεν εξαρτάσαι από το «πότε θα έχω διάθεση».
Οπτικοποίησε την πρόοδο. Ένα απλό ημερολόγιο, ένα “0 ή 1” δίπλα στη δέσμευση, τρεις ερωτήσεις το βράδυ (τι κράτησα, τι με βοήθησε, τι αλλάζω αύριο). Δεν είναι έλεγχος για να σε κρίνει. Είναι καταγραφή για να σε στηρίξει. Στην προσωπική ζωή σε βοηθά να βλέπεις ότι προχωράς. Στην εργασία σου δίνει εικόνα αξιοπιστίας: τι ολοκληρώνεται, τι κολλάει, και τι χρειάζεται ρύθμιση.
Η Συστημική Ματιά
Σκέψου τη συνέπεια σαν “στατική ασφάλεια”. Ένα κτίριο δεν αντέχει τους κραδασμούς επειδή έχει ωραία πρόσοψη. Αντέχει επειδή έχει θεμέλια. Κάτι αντίστοιχο ισχύει και για τον άνθρωπο: οι κρίσεις, οι αλλαγές, οι πιέσεις και τα απρόοπτα δεν εξαφανίζονται. Αυτό που αλλάζει είναι πόσο σταθερή είναι η βάση σου όταν έρχονται.
Η συνέπεια δημιουργεί προβλεψιμότητα. Και η προβλεψιμότητα μειώνει το άγχος της αβεβαιότητας. Όταν ξέρεις ότι “ό,τι κι αν γίνει, θα κάνω έστω το ελάχιστο”, το σύστημα ηρεμεί. Η επανάληψη δεν είναι βαρετή. Είναι σταθεροποιητική. Στην προσωπική ζωή, μειώνει την εσωτερική ένταση και τις ενοχές. Στην επαγγελματική ζωή, αυξάνει αξιοπιστία, ρυθμό και εμπιστοσύνη από τους άλλους, γιατί ξέρουν τι να περιμένουν.
Εν κατακλείδι
Η μεγάλη μετακίνηση δεν είναι από την “αδυναμία” στη “σκληρή πειθαρχία”. Είναι από την αναζήτηση της τέλειας στιγμής στην αποδοχή της επαναλαμβανόμενης παρουσίας. Δεν χρειάζεται να περιμένεις να είσαι στα καλύτερά σου για να είσαι συνεπής. Χρειάζεται να έχεις έναν τρόπο να επιστρέφεις.
Διάλεξε σήμερα μία ελάχιστη δράση που χωράει στη ζωή σου όπως είναι — και κάν’ την τόσο μικρή που να μην χρειάζεται διαπραγμάτευση. Αύριο, απλώς επανάλαβέ την. Και όταν έρθει η μέρα που θα χαθείς, μην το κάνεις “απόδειξη αποτυχίας”. Κάν’ το σήμα ότι χρειάζεσαι επιστροφή, όχι τιμωρία.
Γιατί στο τέλος, αυτό που σε αλλάζει δεν είναι η τέλεια εβδομάδα. Είναι η ήρεμη επανάληψη.
Η συνέπεια είναι η ηρεμία της επανάληψης.