Λίγο μετά τις 20:00, κάπου ανάμεσα σε ειδοποιήσεις, εκκρεμότητες και το σώμα που βαραίνει, πιάνεις τον εαυτό σου να λέει τη φράση που λέμε όλοι: «Δεν έχω κίνητρο». Και όμως, τις περισσότερες φορές αυτή η φράση δεν μιλάει για τεμπελιά. Μιλάει για κάτι πιο ακριβές: για μια μικρή αποσύνδεση.

Από το “γιατί”, από τους ανθρώπους, από την αξία που έχει αυτό που κάνεις.

Και συνήθως το καταλαβαίνεις όχι επειδή δεν μπορείς, αλλά επειδή δεν νιώθεις ότι έχει νόημα. Σαν να προσπαθείς να σπρώξεις κάτι που δεν σε αφορά πια — ή που σε αφορά, αλλά το έχει καλύψει ο θόρυβος.

Το κίνητρο δεν είναι μαγικό συναίσθημα που είτε υπάρχει είτε όχι. Είναι σαν μικρή φωτιά: για να ανάψει θέλει λόγο και μια μικρή κίνηση. Αν λείπει ο λόγος, όλα βαραίνουν. Αν λείπει η κίνηση, όλα μένουν ιδέα.

1) Πηγές κινήτρου: νόημα, σχέσεις, αξίες

Το κίνητρο γεννιέται όταν κάτι μέσα σου λέει: «αυτό αξίζει». Για άλλον το “αξίζει” είναι η υγεία του. Για άλλον είναι η αξιοπρέπεια — το να τηρεί τον λόγο του. Για άλλον είναι ένα παιδί, μια σχέση, ένας άνθρωπος που τον περιμένει να σταθεί. Δεν υπάρχει μία πηγή κινήτρου για όλους. Υπάρχει ο δικός σου λόγος.

Και συχνά κρύβεται σε μια απλή πρόταση. Μια πρόταση-τιμόνι που απαντάει: «Γιατί αξίζει να συνεχίσω, ακόμα κι όταν δεν έχω όρεξη;»

Όχι δέκα στόχοι. Όχι μεγάλη φιλοσοφία. Μία φράση που την πιστεύεις έστω 60%.

Και κάτι ακόμα: οι σχέσεις δεν είναι “ρομαντικό” κομμάτι. Είναι πρακτικό καύσιμο. Μερικές φορές, το κίνητρο επιστρέφει με ένα μικρό μήνυμα: «Είμαι σε μια δύσκολη φάση — αλλά θα κάνω το επόμενο μικρό σωστό». Όχι για να πάρεις λύσεις. Για να θυμηθείς ότι δεν το κουβαλάς μόνος.

2) Τι σκοτώνει το κίνητρο: διάχυση, σύγκριση, υπερ-στόχοι

Αν το “σκοτώνω το κίνητρό μου” είχε τρεις μορφές, θα ήταν αυτές:

Διάχυση: κάνω πολλά, αλλά χωρίς κέντρο. Σκορπάω την ενέργειά μου σε δέκα μικρά “πρέπει” και στο τέλος της μέρας νιώθω κενός. Το κίνητρο δεν αντέχει χωρίς προτεραιότητα.

Ένα μικρό εργαλείο εδώ (1 γραμμή): «Ποιο είναι το ένα πράγμα που αν γίνει σήμερα, η μέρα θα έχει νόημα;»
Αν δεν μπορείς να απαντήσεις, δεν σου λείπει κίνητρο — σου λείπει εστίαση.

Σύγκριση: κοιτάω τους άλλους και χάνω τον ρυθμό μου. Η σύγκριση δεν είναι απλώς σκέψη. Είναι διαρροή ενέργειας. Σε βάζει να παίζεις σε ξένο γήπεδο, με ξένους κανόνες.

Υπερ-στόχοι: “Από αύριο αλλάζω ζωή.” Ακούγεται ωραίο. Αλλά είναι βαρύ. Το μυαλό ακούει “τεράστιο έργο” και αντιδρά με αναβολή. Και τότε, αντί για κίνητρο, έρχεται ενοχή.

Το κίνητρο συχνά δεν χάνεται επειδή “δεν είσαι έτσι σαν άνθρωπος”. Χάνεται επειδή το πλαίσιο που του βάζεις είναι εχθρικό: πολλά, μεγάλα, όλα μαζί, τώρα.

3) Πώς μπαίνει μορφή: ρυθμός, ελάχιστο βήμα, σταθερά σημεία

Εδώ αλλάζει το παιχνίδι: δεν κυνηγάμε το κίνητρο — το οργανώνουμε. Και ο πιο πρακτικός τρόπος να το οργανώσεις είναι τρεις λέξεις: ρυθμός, ελάχιστο, σταθερά.

Ρυθμός: δεν χρειάζεται ένταση κάθε μέρα. Χρειάζεται επανάληψη. Μια μικρή επιστροφή στο “λόγο” σου.

Ελάχιστο βήμα: αντί για μεγάλη υπόσχεση, μια μικρή αρχή. Δύο λεπτά. Τόσο μικρό που δεν μπορείς να του πεις “όχι”. Ανοίγω το αρχείο και γράφω δύο γραμμές. Φοράω παπούτσια και βγαίνω μέχρι την πόρτα. Ανοίγω το βιβλίο και διαβάζω μία παράγραφο. Πολύ συχνά το κίνητρο δεν προηγείται της δράσης — ακολουθεί την κίνηση.

Σταθερά σημεία: δύο “καμπανάκια” μέσα στη μέρα. Όχι πρόγραμμα-φυλακή. Δύο σημεία που είναι ήδη εκεί:

Μετά τον καφέ: 10 δευτερόλεπτα – θυμάμαι τον λόγο μου – κάνω 2 λεπτά το ελάχιστο βήμα.
Πριν το βραδινό: 10 δευτερόλεπτα – κλείνω εκκρεμότητα 1 πράγμα – αφήνω ένα μικρό σημάδι συνέχειας για αύριο.

4) Πώς επιστρέφεις όταν πέφτεις: χωρίς αυτοτιμωρία, με μικρή επανεκκίνηση

Όλοι πέφτουμε. Το κρίσιμο δεν είναι να μην πέφτεις — είναι να ξέρεις να επιστρέφεις. Εκεί χάνεται το κίνητρο: όχι στην πτώση, αλλά στην ερμηνεία της πτώσης. Από το «έκανα ένα μικρό λάθος» πάμε στο «τα χάλασα όλα».

Κι εκεί, αντί να μας σηκώσει η ενοχή, μας μικραίνει. Μας κάνει να κρυβόμαστε.

Η επανεκκίνηση μπορεί να είναι ένα μικρό μοτίβο τριών βημάτων:

Παύση: 10 δευτερόλεπτων.

Ονομάζω: τι έγινε: «κουράστηκα / ξέφυγα / μπερδεύτηκα».

Κάνω: το επόμενο μικρό σωστό. Όχι όλα σωστά — το επόμενο.

Ένα ποτήρι νερό. Δύο λεπτά τακτοποίηση. Δύο γραμμές στο αρχείο. Ένα μήνυμα που έπρεπε να σταλεί. Μικρό. Καθαρό. Επιστροφή.

Νόημα–συνθήκες ως σύστημα

Αν το δούμε από ψηλά, το κίνητρο δεν είναι ούτε μόνο “κάτι μέσα σου”, ούτε μόνο “πίεση απ’ έξω”. Γεννιέται στη σχέση ανάμεσα σε νόημα και συνθήκες.

Αν ξέρεις γιατί το κάνεις, έχεις πυξίδα. Αν η μέρα σου είναι φτιαγμένη έτσι που σε αδειάζει διαρκώς, το κίνητρο δεν βρίσκει χώρο να σταθεί.

Γι’ αυτό βοηθά ένα απλό “τεστ ενέργειας”: δύο λίστες, «με γέμισε / με άδειασε». Όχι για να κρίνεις τον εαυτό σου. Για να δεις καθαρά. Και μετά μικρές ρυθμίσεις 10%: κόβεις λίγο από κάτι που σε αδειάζει, βάζεις λίγο από κάτι που σε γεμίζει. Έτσι, το κίνητρο γίνεται αποτέλεσμα ενός συστήματος — όχι μιας στιγμιαίας έμπνευσης.

Και το σύστημα χτίζεται πάντα από κάτι μικρό που επαναλαμβάνεται.

Μία μικρή πράξη

Σήμερα διάλεξε μία κίνηση — τόσο μικρή που δεν μπορείς να της πεις “όχι”. Γράψε μία πρόταση-λόγο. Βάλε δύο σταθερά σημεία. Κάνε 2 λεπτά το ελάχιστο βήμα. Και αν πέσεις, μην αυτοτιμωρηθείς — γύρνα με το επόμενο μικρό σωστό.

Φράση–άγκυρα:
«Το κίνητρο γεννιέται όταν βρίσκεις λόγο — και τον τιμάς με πράξη.»