Γράφει ο Γιώργος Δεληκώστας, Mentor/L&B Coach
Είναι 19:10. Γυρνάς σπίτι. Δεν σε ρίχνει κάτω το ότι έχεις πράγματα να κάνεις. Σε ρίχνει κάτω το ότι δεν έχεις περιθώριο. Μια κουβέντα στη δουλειά που έμεινε μέσα σου, μια καθυστέρηση στο δρόμο, ένα μήνυμα που σε «τσίγκλησε» και από το πρωί γυρίζει στο κεφάλι. Και τώρα, ενώ είσαι εδώ, νιώθεις σαν να είσαι ακόμη έξω: στο πρόγραμμα, στις εκκρεμότητες, στις μικρές εντάσεις.
Εκεί φαίνεται κάτι που συχνά το μπερδεύουμε: η ενέργεια δεν είναι απλώς αντοχή. Δεν είναι «να τρέχω». Είναι χώρος. Και ο χώρος αυτός — το περιθώριο — είναι ένας κρυφός ρυθμιστής της ποιότητας της ζωής.
Τι είναι ενέργεια στην πράξη και πού χάνεται
Η ενέργεια, στην καθημερινότητα, δεν μετριέται μόνο στο «πόσα έκανα». Μετριέται στο «πώς τα έκανα». Όταν υπάρχει ενέργεια, τα σωστά γίνονται πιο εύκολα: σκέφτεσαι καθαρότερα, απαντάς με λιγότερη ένταση, δεν παρασύρεσαι τόσο γρήγορα από το αυτόματο. Κάπου ανάμεσα στο ερέθισμα και στην αντίδραση χωράει μια παύση. Κι αυτή η παύση είναι ποιότητα ζωής.
Όταν η ενέργεια είναι χαμηλή, η ζωή στενεύει. Οι επιλογές γίνονται πιο απόλυτες: ή θα τα κάνω όλα ή θα τα αφήσω. Ή θα απαντήσω από νεύρο ή θα εξαφανιστώ. Και τότε, σχεδόν αντανακλαστικά, έρχεται η εσωτερική φράση που μας πιέζει: «Τι έχεις; Άντε, προχώρα. Μην κάνεις έτσι». Δεν είναι κακία — είναι φόβος. Φόβος ότι αν χαλαρώσεις, θα καταρρεύσουν όλα. Κι έτσι, αντί να δούμε πού χάνεται το περιθώριο, ψάχνουμε διέγερση: καφέ, ένταση, πίεση, «άντε λίγο ακόμα». Αλλά αυτό είναι άλλο πράγμα.
Οι πιο συνηθισμένες διαρροές δεν κάνουν θόρυβο. Μοιάζουν “κανονικές”, μέχρι να σε αδειάσουν:
Πολυδιεργασία (διαρροή προσοχής). Πολλά σπασίματα, πολλά ανοιχτά, πολλά πήγαινε–έλα. Δεν κουράζεσαι τόσο από τη δουλειά όσο από την αλλαγή κατεύθυνσης κάθε τρία λεπτά. Το σημάδι δεν είναι μόνο η κούραση — είναι η αίσθηση ότι «δεν τελειώνω τίποτα» και ότι το μυαλό μένει μόνιμα μισό-ανοιχτό, σαν να έχει δεκαπέντε καρτέλες μέσα του.
Ρυθμός χωρίς ανάσα (διαρροή από συνεχή πίεση). Όταν ο ρυθμός είναι «μόνο τρέχω», σώμα και νους μπαίνουν σε λειτουργία επιβίωσης. Σπρώχνεις τον εαυτό σου από το πρωί μέχρι το βράδυ χωρίς μικρά σημεία επιστροφής. Το σημάδι είναι η μόνιμη βιασύνη: ακόμη κι όταν κάθεσαι, μέσα σου συνεχίζεις να τρέχεις.
Ανάκτηση που δεν ανακτά (διαρροή επιστροφής). Δεν είναι μόνο ο ύπνος — είναι και το «δεν κλείνω ποτέ». Μπαίνεις σπίτι και συνεχίζεις: κινητό, scroll, μικρές υποχρεώσεις, μικρές εντάσεις που δεν ξεφουσκώνουν. Το σημάδι είναι ότι ξεκουράζεσαι, αλλά δεν γεμίζεις: ξυπνάς και δεν νιώθεις να “επέστρεψες” στον εαυτό σου.
Το κλειδί είναι απλό: η ενέργεια δεν “κυνηγιέται”. Προστατεύεται. Και για να προστατευτεί, πρέπει πρώτα να την δεις στην πράξη — σαν περιθώριο που ανοίγει ή κλείνει μέσα στη μέρα.
Οι αόρατες πηγές και η δημιουργικότητα που δεν πιέζεται
Η επιστροφή της ενέργειας δεν χρειάζεται θεαματικές αλλαγές. Συχνά είναι ένα +1, όχι επανάσταση. Δύο λεπτά χωρίς οθόνη. Πέντε αργές αναπνοές που κατεβάζουν τους ώμους. Μερικές γουλιές νερό. Ένα «θα το δω σε δέκα λεπτά» αντί για άμεση απάντηση. Ένα όριο που δεν είναι επιθετικό, αλλά καθαρό: «Δεν μπορώ να το σηκώσω σήμερα έτσι όπως είναι — μπορώ αύριο / μπορώ αυτό το κομμάτι».
Δεν είναι για να «φτιάξεις τη ζωή σου». Είναι για να σταματήσεις την αιμορραγία.
Και κάπου εδώ μπαίνει η δημιουργικότητα. Η δημιουργικότητα δεν είναι προϊόν πίεσης. Είναι παράγωγο ενέργειας. Γεννιέται επειδή υπήρξε χώρος: για σκέψη, για σύνδεση ιδεών, για να κάνεις κάτι χωρίς να σε τρώει από μέσα. Η πίεση μπορεί να σε κρατήσει όρθιο για λίγο — σαν δανεικά. Παίρνεις τώρα, πληρώνεις μετά: ευερεθιστότητα, θόλωμα, πτώση. Η ενέργεια, αντίθετα, είναι «δικά σου»: ένα σταθερό υπόβαθρο που σε κάνει πιο παρόντα, πιο καθαρό, πιο ανθρώπινο.
Συστημική γέφυρα: δεν είναι μόνο “θέληση”
Αν το δεις συστημικά, η ενέργεια δεν είναι μόνο ατομική υπόθεση. Δεν είναι πάντα «δεν προσέχεις» ή «δεν τα κάνεις σωστά». Είναι και το πλαίσιο: ρόλοι που τραβάνε, ωράρια που δεν αφήνουν ανάκτηση, σχέσεις που έχουν μόνιμη ένταση, μια καθημερινότητα που δεν έχει κλείσιμο. Πολλές φορές προσπαθείς να σταθείς παντού… με τον εαυτό σου τελευταίο.
Γι’ αυτό αυτή η εβδομάδα δεν ξεκινά με “κόλπα”. Ξεκινά με κάδρο: τι είναι ενέργεια και τι δεν είναι. Τι είναι περιθώριο και τι είναι διέγερση. Από αύριο θα πάμε πιο απτά: στο σώμα ως πηγή, στον νου και την προσοχή, στον ύπνο και την ανάκτηση. Όχι σαν λίστα «πρέπει», αλλά σαν ένα προσωπικό σύστημα που αντέχει την πραγματική ζωή — εκεί που ζεις.
Εν Κατακλείδι
Για τις επόμενες 24 ώρες, μην αλλάξεις τίποτα «με το ζόρι». Κάνε μόνο παρατήρηση. Τρεις φορές μέσα στη μέρα (πρωί–μεσημέρι–απόγευμα) ρώτα:
Δεν ψάχνουμε τελειότητα. Ψάχνουμε καθαρότητα. Γιατί όταν βλέπεις πού χάνεται το περιθώριο, αρχίζεις να προστατεύεις αυτό που σε κρατά — και τότε η ευεξία δεν μοιάζει με αγώνα. Μοιάζει με επιστροφή.
Όταν έχεις ενέργεια, όλα γίνονται πιο εύκολα