Γράφει ο Γιώργος Δεληκώστας, Mentor/L&B Coach
Μερικές φορές, η ζωή δεν μας αφήνει άλλη επιλογή από το να αλλάξουμε ρότα. Εκεί που νομίζαμε πως τα είχαμε όλα προγραμματίσει, εμφανίζεται κάτι ξαφνικό και ανατρέπει τα δεδομένα. Εκείνη τη στιγμή, δεν επιβιώνει ο πιο δυνατός. Ούτε ο πιο “έξυπνος”. Επιβιώνει και εξελίσσεται ο πιο ευέλικτος.
Η ευελιξία στη σκέψη δεν είναι προτέρημα — είναι δεξιότητα. Μπορεί να καλλιεργηθεί και να σε βοηθήσει να βρεις λύσεις εκεί που οι άλλοι βλέπουν μόνο αδιέξοδα.
Η ευελιξία δεν είναι μόνο εργαλείο επιβίωσης. Είναι στάση ζωής.
Πώς την καλλιεργούμε;
1. Σκέψου “έξω από το πρέπει”
Οι περισσότεροι άνθρωποι μπλοκάρουν όχι επειδή δεν έχουν ιδέες, αλλά επειδή έχουν κολλήσει σε ένα και μόνο “σωστό” τρόπο. Η ευελιξία ξεκινά όταν επιτρέπεις στον εαυτό σου να αμφισβητήσει τα “πρέπει”.
Δοκίμασε να ρωτάς: “Κι αν δεν ήταν αυτός ο μόνος δρόμος;”
Οι περισσότεροι από εμάς μάθαμε να τιμούμε τις σταθερές και να φοβόμαστε την εναλλακτική. Όμως η ζωή δεν λειτουργεί με απόλυτα. Όταν φεύγεις από το “πρέπει”, ανοίγεις χώρο για δημιουργικότητα, αυτονομία και προσωπική ματιά στις καταστάσεις. Και τότε γεννιούνται οι λύσεις.
2. Εστίασε σε αυτό που μπορείς να ελέγξεις
Όταν κάτι δεν πάει όπως το θες, είναι εύκολο να παγιδευτείς σε όσα δεν μπορείς να αλλάξεις. Όμως η ουσία της ευελιξίας είναι να μετατοπίζεις την προσοχή σου στο σημείο επιρροής σου – εκεί που έχεις δύναμη να παρέμβεις.
Τι μπορώ να κάνω εγώ σήμερα, με αυτό που έχω, εδώ που είμαι;
Το να στρέφεσαι προς το πεδίο ευθύνης σου δεν είναι αδυναμία – είναι η μεγαλύτερη πράξη ωριμότητας. Και συχνά, εκεί που νόμιζες ότι είχες ελάχιστες επιλογές, ανακαλύπτεις ότι έχεις περισσότερες απ’ όσες φανταζόσουν.
3. Δες την αλλαγή ως ευκαιρία εκμάθησης
Η ευελιξία απαιτεί μια νοοτροπία που δεν φοβάται να “αποτύχει”. Γιατί κάθε αποτυχία είναι πληροφορία. Είναι ένας δείκτης προς κάτι που χρειάζεται διόρθωση ή μια εναλλακτική διαδρομή.
Πριν βιαστείς να κλείσεις έναν δρόμο, ρώτα: “Τι με διδάσκει αυτή η αλλαγή;”
Όταν αντιμετωπίζεις τις αλλαγές ως δασκάλους, δεν σε παραλύουν. Σε κινητοποιούν. Και αυτό αλλάζει όλο το σύστημα μέσα σου – από την ενοχή στη δράση, από την απόγνωση στην κατανόηση.
4. Αντικατέστησε την απόλυτη βεβαιότητα με περιέργεια
Η ευελιξία δεν σημαίνει αβεβαιότητα. Σημαίνει να διατηρείς ανοιχτότητα. Να ρωτάς, να εξερευνάς, να ακούς διαφορετικές οπτικές. Η περιέργεια είναι το αντίδοτο στη σκέψη που σκληραίνει.
Αντί να λες “ξέρω τι συμβαίνει”, ρώτα “τι άλλο μπορεί να συμβαίνει εδώ;”
Οι ευέλικτοι άνθρωποι δεν είναι απαραίτητα οι πιο μορφωμένοι ή έμπειροι – είναι αυτοί που δεν έχουν πάψει να μαθαίνουν. Η περιέργεια τους κρατά σε εγρήγορση, και η εγρήγορση οδηγεί στη λύση.
5. Χτίσε την ευελιξία μέσα από μικρές καθημερινές προσαρμογές
Μην περιμένεις την κρίση για να γίνεις ευέλικτος. Άλλαξε μικρές ρουτίνες: πήγαινε από διαφορετικό δρόμο στη δουλειά, δοκίμασε μια νέα συνταγή, ξεκίνα μια συζήτηση με ανοιχτό αυτί αντί για έτοιμη άποψη.
Η ευελιξία δεν είναι θεωρία. Είναι καθημερινή άσκηση.
Όπως κάθε δεξιότητα, έτσι κι αυτή χρειάζεται εξάσκηση. Οι μικρές προσαρμογές χτίζουν μυϊκή μνήμη στη σκέψη σου. Και σε προετοιμάζουν, όταν έρθει η μεγαλύτερη πρόκληση, να ανταποκριθείς με ηρεμία και δημιουργικότητα.
Εν Κατακλείδι
Η ευελιξία δεν είναι αδυναμία. Είναι ψυχική δύναμη. Είναι το αντίθετο της άκαμπτης σκέψης που εγκλωβίζει, του πανικού που σε παγώνει. Και μπορείς να την καλλιεργήσεις — ξεκινώντας σήμερα, με μια μικρή ερώτηση:
“Ποια άλλη εναλλακτική υπάρχει εδώ που δεν έχω δει ακόμα;”
Αν μάθεις να ζεις μ’ αυτή τη φράση, τότε σιγά-σιγά θα αρχίσεις να βλέπεις λύσεις — εκεί που οι άλλοι βλέπουν εμπόδια.