Η ζωή των άλλων σε μια οθόνη

Γράφει ο Γιώργος Δεληκώστας, Mentor – L&B Coach

Κυριακή βράδυ, η εβδομάδα πλησιάζει.

Νεαρή γυναίκα κάθεται στον καναπέ και κοιτάζει αναρτήσεις στα social media από το κινητό της, ένα ήσυχο βράδυ στο σπίτι.

Ξαπλωμένη στον καναπέ, χαζεύει τις αναρτήσεις στο κινητό της. Μια φίλη σε ταξίδι. Ένας πρώην συμμαθητής με νέα επαγγελματική θέση. Ένα ζευγάρι που γιορτάζει την επέτειό του, με λουλούδια και ηλιοβασίλεμα.

Κλείνει την εφαρμογή με μια βαριά αίσθηση.

Δεν έγινε τίποτα κακό. Απλώς η ζωή της μοιάζει ξαφνικά μικρότερη.

Πριν από λίγα λεπτά ήταν ευχαριστημένη με το ήσυχο βράδυ της. Τώρα σκέφτεται όλα όσα δεν έχει κάνει, όσα δεν έχει αποκτήσει, όσα δεν έχει καταφέρει.

Η σύγκριση είναι μια πολύ παλιά ανθρώπινη συνήθεια. Αυτό που άλλαξε είναι ότι σήμερα έχουμε τη δυνατότητα να συγκρινόμαστε διαρκώς με πολλούς περισσότερους ανθρώπους.

Και συχνά δεν συγκρίνουμε τη ζωή μας με τη δική τους πραγματικότητα, αλλά με τις στιγμές που εκείνοι επέλεξαν να μας δείξουν.

Συγκρίνουμε το παρασκήνιό μας με τη σκηνή των άλλων

Στα social media, οι περισσότεροι άνθρωποι επιλέγουμε τι θα μοιραστούμε.

Ένα όμορφο ταξίδι, μια επαγγελματική επιτυχία, μια ευτυχισμένη οικογενειακή στιγμή, μια φωτογραφία στην οποία αισθανόμαστε όμορφα.

Δεν είναι απαραίτητα ψέμα. Είναι όμως ένα μέρος της πραγματικότητας.

Πίσω από κάθε φωτογραφία υπάρχουν ημέρες που δεν γνωρίζουμε. Δυσκολίες, αμφιβολίες, απογοητεύσεις, καθημερινές υποχρεώσεις.

Εμείς, αντίθετα, γνωρίζουμε ολόκληρη τη δική μας ζωή. Και τα όμορφα και τα δύσκολα. Τις επιτυχίες, τις αποτυχίες, τις ανασφάλειες και όλα όσα προσπαθούμε ακόμη να καταφέρουμε.

Έτσι, πολλές φορές συγκρίνουμε το παρασκήνιό μας με τη σκηνή των άλλων.

Μια τέτοια σύγκριση είναι εξαρχής άνιση.

Γιατί αξιολογούμε τη δική μας πραγματικότητα χρησιμοποιώντας ως μέτρο μια επιλεγμένη εικόνα της ζωής κάποιου άλλου.

Και το αποτέλεσμα μπορεί να είναι η αίσθηση ότι υστερούμε, ακόμη κι όταν δεν έχει αλλάξει απολύτως τίποτα στη δική μας ζωή.

Η σύγκριση μπορεί να μας απομακρύνει από τη ζωή μας

Υπάρχει κάτι ακόμη πιο λεπτό σε αυτή τη διαδικασία.

Η σύγκριση δεν επηρεάζει μόνο το πώς αξιολογούμε όσα έχουμε. Μπορεί να επηρεάζει και όσα αρχίζουμε να επιθυμούμε.

Βλέπουμε κάποιον να αγοράζει ένα μεγαλύτερο σπίτι και ξαφνικά το δικό μας μοιάζει μικρό.

Κάποιος ανακοινώνει μια επαγγελματική επιτυχία και αναρωτιόμαστε αν έχουμε μείνει πίσω.

Κάποιος ταξιδεύει συνεχώς και αρχίζουμε να θεωρούμε ότι η δική μας καθημερινότητα δεν έχει αρκετό ενδιαφέρον.

Δεν υπάρχει τίποτα κακό στο να θέλουμε περισσότερα από τη ζωή μας.

Το ερώτημα είναι από πού προέρχονται αυτές οι επιθυμίες.

Είναι πράγματα που πραγματικά έχουν σημασία για εμάς; Συνδέονται με τις ανάγκες, τις αξίες και τους στόχους μας;

Ή μήπως τα επιθυμούμε επειδή τα είδαμε στη ζωή κάποιου άλλου;

Όταν δεν κάνουμε αυτή τη διάκριση, υπάρχει ο κίνδυνος να αρχίσουμε να οργανώνουμε τη ζωή μας γύρω από επιθυμίες που δεν έχουμε επιλέξει συνειδητά.

Και τότε το πρόβλημα δεν είναι ότι οι άλλοι έχουν περισσότερα.

Είναι ότι εμείς αρχίζουμε να χάνουμε την επαφή με όσα έχουν πραγματική αξία για εμάς.

Η διαφορά ανάμεσα στην έμπνευση και στον φθόνο

Δεν είναι κάθε σύγκριση αρνητική.

Μερικές φορές βλέπουμε έναν άνθρωπο να πετυχαίνει κάτι και σκεφτόμαστε: «Αυτό θα ήθελα να το δοκιμάσω κι εγώ».

Μπορεί να μας εμπνεύσει να μάθουμε κάτι καινούργιο, να ταξιδέψουμε, να ασχοληθούμε περισσότερο με την υγεία μας ή να πραγματοποιήσουμε μια επιθυμία που είχαμε αφήσει στην άκρη.

Η σύγκριση, σε αυτή την περίπτωση, γίνεται αφορμή για προσωπική εξέλιξη.

Υπάρχει όμως και η άλλη πλευρά.

Να βλέπουμε κάποιον να προχωρά και να αισθανόμαστε ότι εμείς δεν είμαστε αρκετά ικανοί, επιτυχημένοι ή ευτυχισμένοι.

Η διαφορά δεν βρίσκεται απαραίτητα στην ανάρτηση που είδαμε.

Βρίσκεται και στον τρόπο με τον οποίο την ερμηνεύουμε.

Μια χρήσιμη ερώτηση είναι η εξής:

«Αυτό που βλέπω μου δημιουργεί την επιθυμία να κάνω κάτι ουσιαστικό για μένα ή με κάνει να αισθάνομαι ότι η δική μου ζωή δεν είναι αρκετή;»

Δεν χρειάζεται να απαντάμε πάντα με τον ίδιο τρόπο. Ούτε να κατηγορούμε τον εαυτό μας όταν αισθανόμαστε ζήλια ή απογοήτευση.

Χρειάζεται όμως να παρατηρούμε αυτά τα συναισθήματα.

Γιατί πολλές φορές μπορούν να μας αποκαλύψουν περισσότερα για τις δικές μας ανάγκες από όσα μας δείχνουν για τη ζωή των άλλων.

Τι επιλέγουμε να δείχνουμε εμείς

Υπάρχει και η άλλη πλευρά της οθόνης.

Όλοι μας, όταν δημοσιεύουμε κάτι, επιλέγουμε τι θα δείξουμε.

Μια όμορφη φωτογραφία, μια σημαντική στιγμή, κάτι για το οποίο αισθανόμαστε περήφανοι.

Και δεν υπάρχει τίποτα κακό σε αυτό.

Αξίζει όμως να παρατηρήσουμε τι μας οδηγεί σε αυτή την επιλογή.

Θέλουμε να μοιραστούμε μια χαρά με τους ανθρώπους μας;

Θέλουμε να επικοινωνήσουμε μια εμπειρία, μια σκέψη ή κάτι που θεωρούμε σημαντικό;

Ή μήπως προσπαθούμε να δημιουργήσουμε μια συγκεκριμένη εικόνα για τον εαυτό μας και να κερδίσουμε την επιβεβαίωση των άλλων;

Όταν η προσωπική μας ικανοποίηση αρχίζει να εξαρτάται υπερβολικά από τις αντιδράσεις, μπορεί να βρεθούμε μέσα στον ίδιο κύκλο σύγκρισης.

Μετράμε τα likes, παρακολουθούμε τα σχόλια, συγκρίνουμε την απήχηση της δικής μας ανάρτησης με εκείνη κάποιου άλλου.

Και κάτι που ξεκίνησε ως μοίρασμα μιας όμορφης στιγμής μετατρέπεται σε μέτρο προσωπικής αποδοχής.

Μια απλή ερώτηση μπορεί να μας βοηθήσει:

«Αν αυτή η ανάρτηση δεν έπαιρνε καμία αντίδραση, θα εξακολουθούσα να θέλω να τη μοιραστώ;»

Δεν υπάρχει σωστή ή λάθος απάντηση.

Υπάρχει όμως μια ευκαιρία να καταλάβουμε καλύτερα τι πραγματικά αναζητούμε.

Η συστημική ματιά: τι αλλάζει στις πέντε διαστάσεις

Η συνεχής έκθεση στη ζωή των άλλων δεν επηρεάζει μόνο τη διάθεσή μας. Μπορεί να συνδέεται με διαφορετικές πλευρές της καθημερινότητάς μας, που αλληλεπιδρούν.

Στη συναισθηματική διάσταση, η επαναλαμβανόμενη σύγκριση μπορεί να ενισχύει αισθήματα ανεπάρκειας, ζήλιας ή απογοήτευσης. Αντίστοιχα, μπορεί να δημιουργεί θαυμασμό και έμπνευση. Το σημαντικό είναι να αναγνωρίζουμε πώς επηρεαζόμαστε προσωπικά.

Στη νοητική διάσταση, ο τρόπος που ερμηνεύουμε όσα βλέπουμε έχει καθοριστική σημασία. Όταν επικεντρωνόμαστε συνεχώς σε όσα θεωρούμε ότι μας λείπουν, μπορεί να παραβλέπουμε τις δικές μας δυνατότητες, την πρόοδο και τα επιτεύγματά μας.

Στην κοινωνική διάσταση, υπάρχει ο κίνδυνος να αρχίσουμε να αντιμετωπίζουμε τους άλλους περισσότερο ως μέτρο σύγκρισης παρά ως ανθρώπους με τους οποίους μπορούμε να συνδεθούμε ουσιαστικά. Οι ανθρώπινες σχέσεις όμως δεν χρειάζεται να λειτουργούν ανταγωνιστικά.

Στην πνευματική διάσταση, η σύγκριση μας καλεί να επανεξετάσουμε τις προσωπικές μας αξίες. Να αναρωτηθούμε τι σημαίνει για εμάς επιτυχία, ευτυχία, πρόοδος και μια ζωή με νόημα. Όχι με βάση τις προσδοκίες των άλλων, αλλά σύμφωνα με όσα θεωρούμε πραγματικά σημαντικά.

Στη σωματική διάσταση, η έκθεση σε εξιδανικευμένες εικόνες εμφάνισης μπορεί, ιδιαίτερα για ορισμένους ανθρώπους, να επηρεάζει τη σχέση με το σώμα τους. Παράλληλα, η πολύωρη παραμονή μπροστά στην οθόνη μπορεί να περιορίζει τον χρόνο που αφιερώνουμε στην κίνηση, στη ξεκούραση και στη φροντίδα της υγείας μας.

Οι πέντε διαστάσεις συνδέονται μεταξύ τους.

Ο τρόπος που σκεφτόμαστε επηρεάζει όσα αισθανόμαστε. Τα συναισθήματά μας επηρεάζουν τη συμπεριφορά και τις σχέσεις μας. Και οι αξίες μας καθορίζουν, ή τουλάχιστον θα θέλαμε να καθορίζουν, τις επιλογές που κάνουμε.

Γι’ αυτό η συνειδητή χρήση των social media δεν είναι μόνο θέμα περιορισμού του χρόνου οθόνης.

Είναι και θέμα αυτογνωσίας.

Εν κατακλείδι

Δοκίμασε κάτι απλό για την επόμενη εβδομάδα.

Κάθε φορά που κλείνεις μια εφαρμογή κοινωνικής δικτύωσης, κάνε στον εαυτό σου μία ερώτηση:

«Πώς αισθάνομαι τώρα;»

Χωρίς να κρίνεις την απάντηση.

Απλώς παρατήρησε.

Αισθάνεσαι έμπνευση, χαρά, ενδιαφέρον; Ή μήπως απογοήτευση, ανησυχία, μια αδιόρατη αίσθηση ότι η ζωή σου δεν είναι αρκετή;

Στο τέλος της εβδομάδας, προσπάθησε να αναγνωρίσεις αν υπάρχουν συγκεκριμένοι λογαριασμοί ή είδη περιεχομένου που επηρεάζουν συστηματικά τη διάθεσή σου.

Κράτησε εκείνα που σου προσφέρουν κάτι ουσιαστικό.

Για τα υπόλοιπα, δεν χρειάζεται κάποια μεγάλη απόφαση. Μερικές φορές αρκεί να σταματήσεις να τα ακολουθείς ή να περιορίσεις την εμφάνισή τους.

Και κάθε φορά που πιάνεις τον εαυτό σου να συγκρίνεται, δοκίμασε να αλλάξεις την ερώτηση.

Αντί για «γιατί εκείνος έχει αυτό κι εγώ όχι;», ρώτησε:

«Τι μου δείχνει αυτό για όσα πραγματικά θέλω;»

Μερικές φορές θα ανακαλύψεις ότι δεν επιθυμείς καθόλου αυτό που βλέπεις.

Άλλες φορές μπορεί να αναγνωρίσεις έναν στόχο που αξίζει να ακολουθήσεις.

Και στις δύο περιπτώσεις, η σύγκριση μπορεί να γίνει αφορμή για καλύτερη κατανόηση του εαυτού σου.

Γιατί η ζωή των άλλων μπορεί να μας προσφέρει ιδέες, εμπειρίες και έμπνευση.

Δεν χρειάζεται όμως να γίνεται το μέτρο με το οποίο αξιολογούμε τη δική μας.

Η προσωπική μας πορεία δεν αποκτά αξία επειδή μοιάζει με την πορεία κάποιου άλλου.

Αποκτά αξία όταν αντανακλά όσα πραγματικά είμαστε, όσα επιλέγουμε και όσα θέλουμε να δημιουργήσουμε.

«Όσο μετράς τη ζωή σου με το μέτρο των άλλων, θα βγαίνει πάντα μικρότερη απ’ ό,τι είναι.»

Γιώργος Δεληκώστας
Γιώργος Δεληκώστας

Mentor και Σύμβουλος Συστημικής Επαγγελματικής & Προσωπικής Ανάπτυξης · Human Evolution Mentor in the AI Age. Το delikostas.gr είναι ο χώρος όπου μοιράζομαι όσα μαθαίνω δουλεύοντας με ανθρώπους.

Γνώρισέ με →

Η μέθοδος

Κάθε κείμενο ανήκει σε μια διάσταση του ανθρώπου

Τα άρθρα οργανώνονται στις πέντε διαστάσεις της δMethod™: σωματική, πνευματική, νοητική, συναισθηματική και κοινωνική.

Γνώρισε τη δMethod →    Όλα τα άρθρα →

Ας μιλήσουμε

Αν κάτι από όσα διάβασες σε αφορά, ας το δούμε μαζί

Τα κείμενα ανοίγουν ερωτήματα. Η συνεδρία σε βοηθά να βρεις τις δικές σου απαντήσεις.

Verified by MonsterInsights