Γράφει ο Γιώργος Δεληκώστας, Mentor/L&B Coach
Όλοι, λίγο-πολύ, ξέρουμε ότι η φύση μάς κάνει καλό. Το ξέρουμε σαν ιδέα, σαν εμπειρία, σαν κάτι που έχουμε νιώσει έστω και για λίγο όταν βρεθήκαμε πιο έξω από τον θόρυβο. Κι όμως, πολύ συχνά τη μεταφέρουμε σε μια κατηγορία που δεν ανήκει στην πραγματική καθημερινότητα. Τη βάζουμε στο Σαββατοκύριακο, στις διακοπές, σε μια μέρα που “θα έχω χρόνο”, σε μια συνθήκη που συνήθως δεν έρχεται ποτέ έτσι όπως τη φανταζόμαστε. Εκεί είναι ίσως και η βασική παρεξήγηση. Η φύση δεν χρειάζεται διακοπές για να μπει στη ζωή μας. Χρειάζεται ένταξη. Δεν ψάχνουμε περισσότερες ώρες. Ψάχνουμε το σωστό σημείο μέσα στη μέρα. Και ίσως οι πιο ουσιαστικοί τρόποι να φέρουμε περισσότερη φύση στη ζωή μας να μην είναι συμβουλές ή “καλές συνήθειες”, αλλά τέσσερα απλά πεδία όπου μπορεί να μπει χωρίς να γίνει project: ο χρόνος, ο χώρος, το σώμα και το νόημα.
Ο πρώτος τρόπος είναι ο χρόνος. Οι περισσότεροι δεν χάνουμε τη φύση επειδή δεν έχουμε ώρες. Τη χάνουμε επειδή δεν έχουμε μικρά παράθυρα επιστροφής. Περιμένουμε μια ολόκληρη ελεύθερη ζώνη για να κάνουμε κάτι που, στην πραγματικότητα, θα μπορούσε να χωρέσει μέσα σε δύο λεπτά. Πριν από τον καφέ. Όταν γυρίζουμε από τη δουλειά, σε εκείνο το μεταβατικό σημείο πριν μπούμε ξανά σε ρόλους και υποχρεώσεις. Πριν από τον ύπνο. Ή ακόμη πριν απαντήσουμε σε κάτι δύσκολο, εκεί που η ένταση πάει να μπει αυτόματα στο σώμα και στη φωνή.
Δεν χρειάζεται πάντα να βγεις κάπου έξω. Χρειάζεται να ξέρεις πού μέσα στη μέρα σου μπορεί να μπει ένα μικρό “έξω” ή μια μικρή επιστροφή στην αίσθηση. Εκεί βοηθά μια απλή αλήθεια: το σταθερό σημείο είναι πιο αξιόπιστο από το κίνητρο. Δηλαδή, δεν περιμένεις να το θελήσεις πολύ. Το βάζεις σε ένα σημείο που επαναλαμβάνεται. Και τότε τα δύο λεπτά παύουν να είναι λίγο. Γίνονται μονάδα επιστροφής.
Ο δεύτερος τρόπος είναι ο χώρος. Ο χώρος δεν είναι ουδέτερος. Μιλά στο νευρικό μας σύστημα πριν μιλήσουμε εμείς γι’ αυτόν. Και πολλές φορές αυτό που μας κουράζει δεν είναι μόνο το πρόγραμμα, αλλά και το πλαίσιο μέσα στο οποίο κινούμαστε. Ένα σπίτι ή ένα γραφείο μπορεί να είναι λειτουργικό και ταυτόχρονα να σε σφίγγει. Μπορεί να μην έχει κάτι “λάθος” και όμως να μη σε αφήνει να αναπνεύσεις.
Γι’ αυτό το να βάλω φύση στον χώρο μου δεν σημαίνει να φτιάξω κάτι τέλειο ή αισθητικά εντυπωσιακό. Σημαίνει να δημιουργήσω ένα σημείο που αναπνέει. Μπορεί να είναι μια γωνιά που δεν είναι φορτωμένη. Ένα φυτό που υπάρχει εκεί όχι για διακόσμηση αλλά για παρουσία. Λίγο ξύλο, μια πέτρα, περισσότερο φως. Μπορεί να είναι ένα μικρό άνοιγμα: μια κουρτίνα που τραβιέται το πρωί, ένα παράθυρο που ανοίγει για λίγο, ένα μπαλκόνι που παύει να είναι μόνο αποθήκη και γίνεται πέρασμα.
Δεν χρειάζεται να αλλάξεις σπίτι. Χρειάζεται να αλλάξεις αίσθηση χώρου. Και όταν αλλάζει ο χώρος, αλλάζει και ο τόνος. Η μέρα δεν γίνεται ξαφνικά εύκολη. Γίνεται όμως λίγο πιο κατοικήσιμη.
Ο τρίτος τρόπος είναι το σώμα. Η φύση δεν μπαίνει στη ζωή μας μόνο από τα μάτια. Δεν είναι μόνο αυτό που βλέπουμε. Μπαίνει από το σώμα: από την αναπνοή, από το πάτημα, από τη μικρή κίνηση, από την αίσθηση. Μερικές φορές αρκεί να πατήσεις για τριάντα δευτερόλεπτα πριν μιλήσεις. Να νιώσεις πέλματα, βάρος, έδαφος. Άλλοτε είναι μια μικρή κίνηση που ξεσφίγγει τον λαιμό, τους ώμους, την πλάτη. Άλλοτε η επαφή με κάτι φυσικό: ένα ξύλο, μια πέτρα, ένα φυτό, κάτι με υφή και θερμοκρασία που θυμίζει στο σώμα ότι δεν ζει μόνο μέσα στη σκέψη.
Όταν θυμάσαι το σώμα, θυμάσαι και το παρόν. Κι αυτό είναι από τα πιο σημαντικά περάσματα της φύσης μέσα στη μέρα: δεν περιμένεις να αλλάξει το πρόγραμμα για να έρθει. Το σώμα την κρατά μαζί σου, ακόμη κι όταν ο χρόνος είναι λίγος. Μερικές φορές αυτό αρκεί για να πέσει μισός τόνος από την ένταση και να αλλάξει ο τρόπος που απαντάς, που κινείσαι, που στέκεσαι.
Ο τέταρτος τρόπος είναι το νόημα. Εδώ η φύση δεν είναι τοπίο. Είναι ο τρόπος που βλέπεις και ρυθμίζεις τη μέρα σου. Με υπερβολή ή με μέτρο. Με θόρυβο ή με καθαρότητα. Αν κάτι φάνηκε όλη αυτή την εβδομάδα, είναι πως η ισορροπία δεν είναι τελειότητα. Είναι μέτρο φωτός. Δηλαδή, λίγη περισσότερη καθαρότητα στο σωστό σημείο.
Αυτό μπαίνει πολύ πρακτικά. Με μια μικρή αφαίρεση θορύβου. Με μια καθαρή πρόταση. Με μια πράξη πέντε λεπτών που ξεμπλέκει κάτι. Να κόψεις μία ειδοποίηση. Να πεις «σήμερα μπορώ αυτό» ή «σήμερα δεν χωρά αυτό». Να κλείσεις κάτι που έχει μείνει ανοιχτό και σε τραβάει χωρίς λόγο. Η φύση στη ζωή σου δεν είναι μόνο έξω. Είναι και η καθαρότητα μέσα σου. Είναι ο τρόπος που δεν αφήνεις τη μέρα να γίνει άναρχη, αλλά της δίνεις λίγο μέτρο, λίγο φως, λίγη σειρά.
Αυτοί οι τέσσερις τρόποι λειτουργούν γιατί δεν ζητούν ένταση. Ο χρόνος βρίσκει το σημείο. Ο χώρος αλλάζει το πλαίσιο. Το σώμα επιστρέφει στην αίσθηση. Το νόημα κρατά το μέτρο. Και το βασικό είναι ότι δεν χρειάζεται να τα κάνεις όλα. Δεν χρειάζεται να φτιάξεις ένα καινούργιο σύστημα ζωής από την αρχή. Χρειάζεται να διαλέξεις ένα και να το κάνεις σταθερά.
Η φύση δεν μπαίνει με ένταση. Μπαίνει με επανάληψη.
Εκεί κερδίζεται η αλλαγή: όχι στη δύναμη της πρόθεσης, αλλά στη μικρή πράξη που ξαναγίνεται αύριο.
Για τις επόμενες επτά μέρες, ίσως δεν χρειάζεσαι τίποτα περισσότερο από μία επιλογή. Αν νιώθεις ότι δεν έχεις χρόνο, διάλεξε τον χρόνο: δύο λεπτά σε ένα σταθερό σημείο της ημέρας. Αν σε πνίγει ο χώρος, διάλεξε τον χώρο: ένα σημείο που αναπνέει. Αν είσαι σε ένταση, διάλεξε το σώμα: τριάντα δευτερόλεπτα πάτημα. Αν έχεις θόρυβο μέσα σου, διάλεξε το νόημα: μία αφαίρεση.
Μικρό. Σταθερό. Αληθινό.
Η φύση δεν θέλει χρόνο. Θέλει επιστροφή.
