Γράφει ο Γιώργος Δεληκώστας, Mentor/L&B Coach
Υπάρχουν μέρες που ο άνθρωπος έχει κάνει σχεδόν τα πάντα “σωστά” και, παρ’ όλα αυτά, νιώθει άδειος. Έχει κοιμηθεί όσο μπορούσε, έχει σηκωθεί στην ώρα του, έχει οργανώσει τις δουλειές του, έχει απαντήσει σε υποχρεώσεις, έχει προσπαθήσει να είναι συνεπής. Από έξω, όλα μοιάζουν να λειτουργούν. Από μέσα όμως κάτι δεν κινείται. Υπάρχει μια σιωπηλή κούραση που δεν εξηγείται εύκολα. Και πολλές φορές εκεί γίνεται η πρώτη παρεξήγηση: νομίζουμε ότι κάτι δεν πάει καλά με εμάς. Όμως συχνά αυτό που νιώθουμε δεν είναι αποτυχία ούτε τεμπελιά. Είναι ένα σήμα. Είναι ο τρόπος με τον οποίο το σύστημά μας μάς δείχνει ότι κάπου υπάρχει απώλεια, υπερφόρτωση ή ανισορροπία.
Όταν μιλάμε για ενέργεια, δεν μιλάμε μόνο για κάτι σωματικό ή μετρήσιμο. Δεν μιλάμε μόνο για το αν κοιμηθήκαμε καλά ή αν ήπιαμε αρκετό καφέ. Μιλάμε για κάτι πιο συνολικό και πιο ανθρώπινο. Για την αίσθηση παρουσίας μέσα στη ζωή μας. Για τη δυνατότητα να σηκωθείς το πρωί και να νιώσεις ότι μπορείς να συμμετέχεις πραγματικά σε αυτά που έχεις μπροστά σου. Η ενέργεια είναι αυτή η εσωτερική ζωτικότητα που κάνει τον άνθρωπο να μην εκτελεί απλώς τη μέρα του, αλλά να βρίσκεται μέσα σε αυτήν. Να έχει επαφή. Να έχει διάθεση. Να μπορεί να δώσει προσοχή εκεί που χρειάζεται, χωρίς να νιώθει ότι αδειάζει από το πρώτο κιόλας μισό της ημέρας. Δεν είναι πολυτέλεια. Είναι βασική συνθήκη για να μπορείς να ζεις με καθαρότητα, κίνηση και ουσιαστική συμμετοχή.
Κι όμως, η ενέργεια δεν χάνεται πάντα από ένα μεγάλο γεγονός. Πιο συχνά φεύγει αθόρυβα. Πηγαίνει σε μικρές εκκρεμότητες που μένουν ανοιχτές. Σε σκέψεις που επιστρέφουν ξανά και ξανά χωρίς κατάληξη. Σε κουβέντες που μας βαραίνουν περισσότερο απ’ όσο παραδεχόμαστε. Στον ψηφιακό θόρυβο που γεμίζει το μυαλό χωρίς να το καταλαβαίνουμε. Στην ανάγκη να είμαστε συνεχώς διαθέσιμοι, συνεχώς σε ετοιμότητα, συνεχώς κάπου στραμμένοι. Πηγαίνει ακόμη και στην εσωτερική πίεση να είμαστε καλά, παραγωγικοί και αποτελεσματικοί κάθε στιγμή. Δεν χρειάζεται κατηγορία για να δούμε αυτούς τους “κλέφτες”. Χρειάζεται αναγνώριση. Γιατί από τη στιγμή που αρχίζεις να βλέπεις πού αδειάζεις, σταματάς να θεωρείς την εξάντλησή σου προσωπικό ελάττωμα. Και αυτό, πολλές φορές, είναι η πρώτη αληθινή ανακούφιση.
Στην πραγματικότητα, σώμα και μυαλό δεν δουλεύουν ξεχωριστά. Όταν το μυαλό είναι φορτωμένο, το σώμα το κουβαλά. Το δείχνει με βάρος στους ώμους, με κόμπο στο στομάχι, με σφίξιμο στο στήθος, με δυσκολία να συγκεντρωθείς, με εκείνη την αίσθηση ότι ακόμα και τα απλά μοιάζουν πιο δύσκολα απ’ όσο είναι. Και το αντίστροφο: όταν το σώμα μένει για καιρό χωρίς ρυθμό, χωρίς κίνηση, χωρίς ανάσα, ο νους θολώνει πιο εύκολα. Οι σκέψεις μπερδεύονται, η υπομονή μικραίνει, η διάθεση χαμηλώνει. Γι’ αυτό και η κούραση δεν είναι μόνο σωματική ή μόνο νοητική. Είναι συνήθως ένα μπλεγμένο μήνυμα. Έρχεται από όλο το σύστημα και ζητά να ακουστεί ολόκληρο, όχι αποσπασματικά.
Το σημαντικό είναι ότι η αλλαγή δεν ξεκινά πάντα από κάτι μεγάλο. Ξεκινά πολλές φορές από μια μικρή συνειδητοποίηση. Από μια πρόταση που λες μέσα σου με ειλικρίνεια: «Δεν είμαι τεμπέλης· είμαι κουρασμένος με έναν τρόπο που πρέπει να καταλάβω». Από μια ερώτηση: «Πού φεύγει η ενέργειά μου μέσα στη μέρα χωρίς να το προσέχω;» Και έπειτα από μια μικρή κίνηση. Ίσως να είναι να κλείσεις για λίγο τον θόρυβο. Ίσως ένα σύντομο περπάτημα. Ίσως δύο λεπτά χωρίς οθόνη. Ίσως να μη φορτώσεις άλλη μια υποχρέωση πριν κλείσεις μία που ήδη σε βαραίνει. Αυτές οι μικρές κινήσεις δεν λύνουν τα πάντα. Αλλά αλλάζουν τη σχέση σου με τον εαυτό σου. Σε μετακινούν από την αμηχανία στην παρατήρηση και από την εξάντληση χωρίς όνομα σε μια πιο καθαρή επίγνωση.
Και αυτή είναι μόνο η αρχή. Γιατί η ενέργεια δεν είναι ένα μεμονωμένο θέμα, αλλά αποτέλεσμα του τρόπου με τον οποίο είναι στημένη η καθημερινότητά μας. Συνδέεται με τον ύπνο και την κίνηση, αλλά και με τις σχέσεις, τον ρυθμό, τα όρια, το περιβάλλον, τις μικρές συνήθειες που επαναλαμβάνονται χωρίς να τις προσέχουμε. Γι’ αυτό και τις επόμενες μέρες η ματιά θα ανοίξει λίγο περισσότερο: προς το σώμα που χρειάζεται να ξανακινηθεί, προς τη φύση που πολλές φορές μάς επαναφέρει χωρίς πολλά λόγια, προς τις καθημερινές πράξεις που δεν φαίνονται σπουδαίες αλλά χτίζουν διαφορετικό έδαφος. Ο άνθρωπος δεν εξαντλείται μόνος του, μέσα σε κενό. Εξαντλείται ή ανανεώνεται μέσα σε ένα ολόκληρο σύστημα ζωής.
Ίσως λοιπόν το ερώτημα δεν είναι μόνο αν νιώθεις κουρασμένος. Ίσως το πιο ουσιαστικό ερώτημα είναι: σε ποια σημεία της ημέρας σου σταματάς να είσαι πραγματικά παρών; Εκεί συνήθως βρίσκεται το πρώτο ίχνος. Εκεί αρχίζει να φαίνεται τι χρειάζεται φροντίδα, τι χρειάζεται αλλαγή και τι χρειάζεται απλώς να αναγνωριστεί. Και ίσως απόψε, πριν κλείσει η μέρα, να αρκεί μόνο αυτό: να παρατηρήσεις με λίγη περισσότερη ειλικρίνεια πού ήσουν αληθινά παρών και πού απλώς λειτούργησες από συνήθεια.
Όταν έχεις ενέργεια, όλα γίνονται πιο εύκολα.
