Γράφει ο Γιώργος Δεληκώστας, Mentor/L&B Coach
Τα τραπέζια είναι στηριγμένα στα πεζοδρόμια. Τα φαγητά τα έχει φέρει ο καθένας από το σπίτι του. Μια σαλάτα σε μεγάλο μπολ, ένα ταψί με πίτα, ψωμιά κομμένα πρόχειρα, ποτήρια που δεν ταιριάζουν μεταξύ τους.
Τα παιδιά τρέχουν σε αυλές που δεν ξέρουν αν είναι δικές τους. Οι μεγάλοι φωνάζουν ονόματα από μακριά. Κάποιος γεμίζει ποτήρια. Κάποιος άλλος ψάχνει δεύτερη καρέκλα. Οι ηλικιωμένοι τραγουδούν κάτι παλιό και κανείς δεν θυμάται όλους τους στίχους, αλλά όλοι ξέρουν τον ρυθμό.
Κανείς δεν ρώτησε αν «έχει διάθεση».
Η διάθεση δεν ήρθε πριν. Δημιουργήθηκε από το να είναι εκεί.
Αυτό είναι το παράξενο με την κοινή χαρά. Δεν πηγαίνεις πάντα έτοιμος να τη ζήσεις. Συχνά γεννιέται μέσα στη συνάντηση. Από ένα βλέμμα, από ένα τραγούδι, από ένα παιδί που γελά δυνατά, από ένα τραπέζι όπου κανείς δεν κάθεται ακριβώς στη θέση του, αλλά όλοι χωρούν.
Η χαρά, όταν είναι κοινή, δεν έχει την ίδια υφή με τη χαρά που ζεις μόνος. Μπορεί να είσαι καλά και μόνος σου. Να απολαμβάνεις κάτι, να ξεκουράζεσαι, να παίρνεις μια ανάσα. Αυτό έχει αξία. Αλλά όταν η χαρά μοιράζεται, αποκτά κάτι ακόμη: την αίσθηση ότι ανήκεις κάπου.
Και αυτό το «κάπου» δεν είναι μικρό πράγμα.
Ζούμε σε μια εποχή που μας μαθαίνει να διαχειριζόμαστε σχεδόν τα πάντα μόνοι. Την ενέργειά μας, τη διάθεσή μας, την αντοχή μας, τη χαρά μας. Να μη χρειαζόμαστε κανέναν. Να μπορούμε να σταθούμε μόνοι. Να είμαστε αυτάρκεις.
Υπάρχει δύναμη σε αυτό.
Αλλά υπάρχει και κόστος.
Γιατί ο άνθρωπος δεν είναι φτιαγμένος μόνο για αυτάρκεια. Είναι φτιαγμένος και για σύνδεση. Για βλέμμα. Για κοινό ρυθμό. Για τη στιγμή που κάποιος γελά και χωρίς να το καταλάβεις γελάς κι εσύ. Για το τραγούδι που ξεκινάει ένας και το συνεχίζουν άλλοι. Για την αίσθηση ότι αυτό που ζεις δεν το κρατάς μόνο μέσα σου, αλλά το ακουμπάς σε μια κοινή εμπειρία.
Η χαρά έχει έναν τρόπο να περνά από άνθρωπο σε άνθρωπο. Ένα γέλιο τραβά ένα άλλο γέλιο. Ένα τραπέζι με ανθρώπους γίνεται κάτι περισσότερο από φαγητό. Μια απλή συνάντηση γίνεται μνήμη, επειδή την έζησαν πολλοί μαζί.
Γι’ αυτό οι κοινές συνήθειες έχουν σημασία.
Το κυριακάτικο τραπέζι. Ο καφές της Παρασκευής. Η βόλτα που γίνεται σχεδόν χωρίς συνεννόηση. Η μικρή γιορτή που επαναλαμβάνεται κάθε χρόνο. Η παρέα που μαζεύεται όχι επειδή υπάρχει πάντα μεγάλος λόγος, αλλά επειδή έχει μάθει να δίνει χώρο στο «μαζί».
Αυτές οι συνήθειες δεν είναι απλώς παραδόσεις. Είναι τρόποι να θυμάται μια ομάδα ότι υπάρχει. Δημιουργούν ρυθμό, προσδοκία, κοινή μνήμη. Και όταν έρθουν οι δύσκολες στιγμές, αυτό που κρατά δεν είναι μόνο οι κουβέντες που ειπώθηκαν. Είναι όλο το απόθεμα ζωής που έχει φτιαχτεί από πριν.
Μια οικογένεια δεν αντέχει μόνο επειδή μιλά για τα προβλήματα. Αντέχει και επειδή έχει γελάσει μαζί. Μια παρέα δεν δένεται μόνο από τις σοβαρές συζητήσεις, αλλά και από τις ιστορίες που όλοι ξέρουν, τα αστεία που επαναλαμβάνονται, τις μικρές στιγμές που κανείς δεν οργάνωσε αλλά όλοι θυμούνται. Μια ομάδα στη δουλειά γίνεται κοινότητα όταν αποκτά μικρά σημεία κοινής χαράς.
Δεν χρειάζεται πανηγύρι για να δημιουργηθεί συλλογική χαρά.
Χρειάζεται πρωτοβουλία.
Ένα κοινό γεύμα χωρίς τηλέφωνα. Μια βόλτα που προτείνεις χωρίς να περιμένεις να το οργανώσει κάποιος άλλος. Ένα μήνυμα στην παρέα για κάτι ασήμαντο που ξέρεις ότι θα τους κάνει να γελάσουν. Πέντε λεπτά στην αρχή μιας σύσκεψης για κάτι που πήγε καλά. Ένα κάλεσμα σε έναν άνθρωπο που έχει καιρό να βγει.
Μερικές φορές, η κοινότητα δεν ξεκινά από μεγάλο σχέδιο. Ξεκινά από μια πρόσκληση.
«Έλα να φάμε κάτι.»
«Πάμε μια βόλτα;»
«Να βρεθούμε λίγο;»
Μικρές φράσεις που μοιάζουν απλές, αλλά ανοίγουν χώρο. Γιατί πολλές φορές ο άνθρωπος δεν χρειάζεται να του λύσεις τη ζωή. Χρειάζεται να του θυμίσεις ότι έχει θέση σε ένα τραπέζι, σε μια παρέα, σε μια σχέση, σε ένα «μαζί».
Η κοινότητα δεν είναι μόνο δίκτυο υποστήριξης για τις δύσκολες ώρες. Είναι και ο χώρος όπου η χαρά γίνεται μεγαλύτερη. Όπου ακόμη και μια μέτρια στιγμή μπορεί να γίνει καλή, επειδή κάποιοι άλλοι ήταν εκεί. Όπου το απλό φαγητό μοιάζει καλύτερο, το παλιό τραγούδι ακούγεται πιο ζωντανό, η κουρασμένη μέρα μαλακώνει.
Χωρίς αυτό, ακόμη και οι καλές στιγμές μπορεί να μοιάζουν ελλιπείς. Σαν κάτι να λείπει, παρόλο που τεχνικά έχεις όλα όσα χρειάζεσαι.
Ποιος στη ζωή σου χρειάζεται μια πρόσκληση για χαρά;
Δεν χρειάζεται να το σκεφτείς πολύ.
Ίσως είναι ένας φίλος που έχει χαθεί μέσα στις υποχρεώσεις. Ένας γονιός που περιμένει ένα τηλεφώνημα. Ένας συνεργάτης που δεν έχει ακούσει τίποτα καλό αυτή την εβδομάδα. Ένας άνθρωπος που δεν θα ζητήσει εύκολα παρέα, αλλά θα ανακουφιστεί αν του την προσφέρεις.
Ίσως, τελικά, η πρόσκληση να είσαι εσύ.
Και αυτό να αρκεί.
«Η χαρά που μοιράζεσαι δεν μικραίνει — μεγαλώνει για όλους όσοι τη ζουν μαζί σου.»
