Γράφει ο Γιώργος Δεληκώστας, Mentor/L&B Coach
Πολλοί άνθρωποι ξεκινούν να αλλάξουν τη ζωή τους με έναν τρόπο που μοιάζει εντυπωσιακός αλλά δεν κρατά. Αποφασίζουν ότι από Δευτέρα θα κοιμούνται νωρίτερα, θα τρώνε καλύτερα, θα περπατούν κάθε μέρα, θα σταματήσουν την οθόνη, θα πίνουν περισσότερο νερό, θα οργανώσουν το πρόγραμμά τους και θα είναι επιτέλους «όπως πρέπει». Για λίγες μέρες ίσως το πιστεύουν πραγματικά. Μετά όμως η πραγματική ζωή επιστρέφει με τον γνωστό της ρυθμό. Το κινητό μένει ανοιχτό λίγο παραπάνω το βράδυ, το πρωινό φεύγει βιαστικά, το μεσημέρι βαραίνει, και η μεγάλη αλλαγή αρχίζει να σπάει. Όχι επειδή ο άνθρωπος δεν θέλει. Αλλά επειδή ξεκίνησε τόσο μεγάλο, που δεν μπορούσε να χωρέσει μέσα στην ημέρα του. Εκεί βρίσκεται και η παγίδα: πολλές φορές δεν αποτυγχάνουμε επειδή δεν ξέρουμε τι μας κάνει καλό. Αποτυγχάνουμε επειδή προσπαθούμε να τα αλλάξουμε όλα μαζί.
Κι όμως, η ενέργεια της καθημερινότητας χτίζεται συνήθως αλλιώς. Όχι με μια μεγάλη απόφαση, αλλά με μικρές πράξεις που αποκτούν θέση στη μέρα. Με πράγματα τόσο απλά, που στην αρχή μοιάζουν σχεδόν ασήμαντα. Αλλά ακριβώς επειδή είναι μικρά, μπορούν να κρατήσουν. Και όταν κρατήσουν, αρχίζουν να δουλεύουν υπέρ σου χωρίς να χρειάζεται κάθε μέρα να πείθεις τον εαυτό σου από την αρχή. Ίσως αυτό να είναι το πιο ουσιαστικό σημείο της σημερινής ημέρας: η ενέργεια δεν στηρίζεται μόνο στη βούληση. Στηρίζεται σε κάτι που αντέχει περισσότερο μέσα στην πραγματική ζωή. Και αυτό συνήθως αρχίζει από κάτι μικρό.
Ο πρώτος και πιο βασικός πρακτικός τρόπος είναι ο ύπνος. Όλα ξεκινούν από εδώ, ακόμη κι αν πολλοί το υποτιμούν. Όταν ο ύπνος είναι φτωχός ή ασταθής, δεν επηρεάζεται μόνο το πρωινό ξύπνημα. Επηρεάζεται η συγκέντρωση, η υπομονή, η διάθεση, η καθαρότητα του νου, ο τρόπος που παίρνεις αποφάσεις και ο τρόπος που αντέχεις μέσα στη μέρα. Ο ύπνος δεν είναι πολυτέλεια ούτε απλώς ξεκούραση. Είναι βασική ενεργειακή επένδυση. Και συνήθως η αρχή δεν χρειάζεται να είναι θεαματική. Δεν χρειάζεται “τέλεια βραδινή ρουτίνα”. Μπορεί να είναι μία μόνο αλλαγή: λίγο λιγότερο φως πριν τον ύπνο, το κινητό έξω από το δωμάτιο, δέκα λεπτά νωρίτερη κατάκλιση. Όταν η νύχτα πάψει να δουλεύει εναντίον της επόμενης ημέρας, κάτι ολόκληρο αλλάζει.
Ο δεύτερος τρόπος είναι η μικρή κίνηση στο μέσο της ημέρας. Υπάρχει συχνά μια ώρα, κοντά στο μεσημέρι ή λίγο μετά, όπου ο άνθρωπος βαραίνει. Το σώμα μένει ακίνητο, η σκέψη θολώνει, ο ρυθμός πέφτει. Πολλοί το θεωρούν φυσιολογικό και αναπόφευκτο. Συχνά όμως δεν είναι μόνο θέμα ώρας. Είναι και θέμα στασιμότητας. Ένα μικρό περπάτημα, λίγα λεπτά όρθιος, λίγα βήματα μέχρι έξω, ακόμη και μια σύντομη μετακίνηση χωρίς κινητό, μπορούν να λειτουργήσουν σαν μικρή επανεκκίνηση. Κάποιος σηκώνεται από το γραφείο, πηγαίνει μέχρι την κουζίνα, πίνει λίγο νερό, στέκεται για λίγο στο παράθυρο και επιστρέφει. Δεν έγινε κάτι μεγάλο. Όμως το σώμα βγήκε από τη στασιμότητα και το επόμενο κομμάτι της ημέρας γίνεται λίγο πιο ελαφρύ. Δεν χρειάζεται γυμναστήριο. Δεν χρειάζεται ειδικός εξοπλισμός. Χρειάζεται απλώς να σπάσει για λίγο η ακινησία.
Ο τρίτος τρόπος είναι η σχέση με την τροφή. Ό,τι τρως είναι ενέργεια, αλλά όχι με ηθικό ή εμμονικό τρόπο. Δεν μιλάμε για δίαιτα. Δεν μιλάμε για έλεγχο. Μιλάμε για κάτι πολύ πιο απλό και πρακτικό: για το αν ο οργανισμός έχει μια σταθερή βάση ή περνά τη μέρα ανάμεσα σε ελλείψεις, απότομες κορυφές και πτώσεις. Ένας άνθρωπος που φεύγει το πρωί μόνο με καφέ, φτάνει συχνά στο μεσημέρι θολωμένος χωρίς να το καταλαβαίνει. Κάποιος άλλος πίνει ελάχιστο νερό όλη μέρα και απορεί γιατί νιώθει βαρύς ή εκνευρισμένος. Δεν σημαίνει ότι όλα λύνονται με τη διατροφή. Σημαίνει όμως ότι μια πιο σταθερή βάση βοηθά πολύ περισσότερο απ’ όσο συνήθως νομίζουμε. Και εδώ η αλλαγή μπορεί να ξεκινήσει από κάτι μικρό: λίγο πιο σταθερό νερό μέσα στη μέρα, κάτι απλό το πρωί πριν αρχίσει η ένταση, λιγότερη εξάρτηση από “ενεργειακές εκρήξεις” που μετά αφήνουν κενό. Η τροφή δεν είναι μόνο θέμα σώματος. Είναι και θέμα λειτουργικότητας.
Ο τέταρτος τρόπος είναι ίσως ο πιο παραμελημένος: η παύση. Όχι ως τεμπελιά, αλλά ως επένδυση. Ο άνθρωπος κουράζεται όχι μόνο από τα δύσκολα, αλλά και από τα συνεχή. Από το αδιάκοπο ερέθισμα, από την οθόνη, από την πληροφορία, από την αίσθηση ότι πρέπει συνεχώς να επεξεργάζεται κάτι. Γι’ αυτό και μια μικρή καθημερινή παύση χωρίς ερέθισμα μπορεί να λειτουργήσει σαν πραγματική επαναφόρτιση. Πέντε λεπτά στο μπαλκόνι χωρίς κινητό. Μια μικρή στάση στην κουζίνα χωρίς τίποτα ανοιχτό. Δύο-τρία λεπτά μέσα στο αυτοκίνητο πριν μπεις σπίτι. Μια γυναίκα μπορεί να καθίσει για λίγο στο τραπέζι της κουζίνας αφού τελειώσει τις δουλειές και να μην ανοίξει τίποτα. Να ακούει μόνο τον χώρο. Στην αρχή αυτό μοιάζει σαν χαμένος χρόνος. Μετά γίνεται ένα από τα πιο χρήσιμα σημεία της ημέρας. Γιατί πολλές φορές σταματάμε όχι για να χάσουμε χρόνο, αλλά για να μπορέσουμε να πάμε μετά πιο καθαρά και πιο γρήγορα.
Αν δούμε τη σημερινή μέρα μέσα στη ροή της εβδομάδας, η εικόνα γίνεται ακόμη πιο καθαρή. Τη Δευτέρα αναγνωρίσαμε τι είναι η ενέργεια και πού διαρρέει. Την Τρίτη είδαμε ότι το σώμα και η κίνηση είναι ο πρώτος άμεσος τρόπος να επιστρέψει ροή. Την Τετάρτη προσθέσαμε το φυσικό περιβάλλον ως χώρο επαναφοράς. Και σήμερα ερχόμαστε να δούμε πώς όλα αυτά παύουν να είναι μεμονωμένες καλές ιδέες και αρχίζουν να γίνονται καθημερινή αρχιτεκτονική. Εδώ η ενέργεια παύει να είναι κάτι που ελπίζουμε να έχουμε και γίνεται κάτι που αρχίζουμε να στηρίζουμε συστηματικά. Και από εδώ ανοίγει φυσικά η Παρασκευή, η μέρα της σύνθεσης. Εκεί θα δούμε τι κρατάμε τελικά και τι μπορεί πράγματι να περάσει από τη σκέψη στην πράξη.
Ίσως λοιπόν το πιο τίμιο κλείσιμο για σήμερα να είναι και το πιο απλό. Μην προσπαθήσεις να αλλάξεις τα πάντα απόψε. Διάλεξε μία μόνο συνήθεια. Μία που να είναι τόσο μικρή, ώστε να μπορεί να γίνει πραγματικά. Ένα ποτήρι νερό, μια μικρή βόλτα, μια λίγο καλύτερη νύχτα, μια παύση πέντε λεπτών. Όχι δέκα πράγματα. Ένα μόνο. Γιατί πολλές φορές η ενέργεια δεν επιστρέφει με θόρυβο. Επιστρέφει όταν κάτι μικρό βρίσκει τη θέση του και μένει.
Όταν οι μικρές συνήθειες κάνουν μεγάλη διαφορά.
