
Γράφει ο Γιώργος Δεληκώστας, Mentor/L&B Coach
Αυτή η εβδομάδα ξεκίνησε από ένα πολύ ανθρώπινο ερώτημα: γιατί κάποιες μέρες ο άνθρωπος νιώθει παρών, καθαρός, διαθέσιμος, και κάποιες άλλες μοιάζει σαν να βγάζει τη μέρα σχεδόν μηχανικά; Από τη Δευτέρα ως σήμερα, είδαμε την ίδια αγωνία από διαφορετικές πλευρές. Σαν να πλησιάζαμε σιγά σιγά ένα σπίτι από διαφορετικούς δρόμους, μέχρι να φανεί καθαρά η είσοδός του. Ανακαλύψαμε ότι η ενέργεια δεν είναι κάτι τυχαίο, ούτε κάτι που εξαρτάται μόνο από τη διάθεση ή την τύχη. Δεν είναι μόνο σωματικό θέμα, ούτε μόνο ψυχολογικό. Είναι αποτέλεσμα του τρόπου που ζούμε, του τρόπου που κινούμαστε, του τρόπου που κοιμόμαστε, του περιβάλλοντος μέσα στο οποίο βρισκόμαστε, των μικρών πραγμάτων που επαναλαμβάνουμε κάθε μέρα χωρίς καν να τα σκεφτόμαστε. Και ίσως αυτό να είναι το πιο ουσιαστικό που ανακαλύψαμε μαζί: ότι η ενέργεια δεν “πέφτει” απλώς. Διαμορφώνεται μέσα σε ένα ολόκληρο σύστημα ζωής.
Ο πρώτος τρόπος λοιπόν για να κρατά κανείς την ενέργεια πιο ψηλά μέσα στην εβδομάδα είναι η παρατήρηση πριν από τη δράση. Πολλοί άνθρωποι βιάζονται να διορθώσουν κάτι χωρίς πρώτα να το έχουν δει καθαρά. Θέλουν αμέσως να φτιάξουν πρόγραμμα, να αλλάξουν συνήθειες, να γίνουν πιο πειθαρχημένοι. Όμως η αληθινή αλλαγή αρχίζει συνήθως λίγο νωρίτερα: τη στιγμή που ο άνθρωπος παρατηρεί πού ακριβώς διαρρέει η ενέργειά του. Σε ποιες ώρες πέφτει. Σε ποιες σχέσεις κουράζεται. Σε ποια σημεία της ημέρας λειτουργεί μόνο από συνήθεια. Αυτή η παρατήρηση δεν είναι παθητικότητα. Είναι η αρχή της συνειδητοποίησης. Γιατί μόνο όταν κάτι αρχίζει να φαίνεται, μπορεί και να αλλάξει.
Ο δεύτερος τρόπος είναι να θυμηθεί ο άνθρωπος ότι το σώμα του ξέρει περισσότερα απ’ όσο συχνά νομίζει. Το σώμα δεν είναι το τελευταίο πράγμα που պետքεi να φροντίσουμε, αλλά συχνά το πρώτο σημείο πρόσβασης σε μια αλλαγή κατάστασης. Δύο λεπτά κίνησης, ένα μικρό περπάτημα, λίγα βήματα μέσα στη μέρα, μια αλλαγή στάσης, μια ανάσα πιο ολόκληρη — όλα αυτά δεν είναι ασήμαντα. Είναι ο τρόπος με τον οποίο το σώμα βγαίνει από τη στασιμότητα και ξαναθυμάται ότι είναι ζωντανό. Κάποιος σηκώνεται από την καρέκλα, ανοίγει λίγο το παράθυρο, περπατά ως την κουζίνα, επιστρέφει πιο καθαρός χωρίς να έχει κάνει κάτι “μεγάλο”. Κι όμως, κάτι έχει ήδη αλλάξει. Όταν δίνεις στο σώμα λόγους να κινηθεί, δεν “γυμνάζεις” μόνο τον οργανισμό σου. Ανοίγεις ξανά τη ροή εκεί που πριν υπήρχε πάγωμα.
Ο τρίτος τρόπος είναι να βγεις, έστω λίγο, έξω από την οθόνη. Η φύση δεν είναι πολυτέλεια ούτε χρειάζεται πάντα απόσταση, εκδρομή ή πολύ χρόνο. Μπορεί να είναι ένα παράθυρο ανοιχτό, ένα δέντρο στον δρόμο, λίγα λεπτά σε ένα παγκάκι, ένα κομμάτι ουρανού που κοιτάς χωρίς να κάνεις κάτι άλλο. Η φύση λειτουργεί σαν ρυθμιστής, όχι επειδή κάνει κάτι εντυπωσιακό, αλλά επειδή χαμηλώνει για λίγο τον θόρυβο. Ο άνθρωπος που βγαίνει από το τεχνητό, το κλειστό και το αδιάκοπο, έστω για λίγο, συχνά επιστρέφει λίγο πιο ήσυχος. Και αυτή η ησυχία είναι ήδη μορφή ενέργειας. Όχι με την έννοια της διέγερσης, αλλά με την έννοια της επαναφοράς.
Ο τέταρτος τρόπος είναι ίσως ο πιο πρακτικός: δύο μικρές συνήθειες. Όχι δέκα. Όχι ένα μεγάλο σχέδιο που θα καταρρεύσει μόλις δυσκολέψει η εβδομάδα. Δύο μικρά πράγματα που να μπορούν πραγματικά να μείνουν. Ίσως λίγο περισσότερο νερό μέσα στη μέρα. Ίσως πέντε λεπτά χωρίς κινητό. Ίσως μια μισή ώρα νωρίτερος ύπνος. Ίσως ένα μικρό περπάτημα μετά το μεσημέρι. Κάποιος αφήνει κάθε βράδυ ένα ποτήρι νερό στην κουζίνα για το πρωί. Κάποιος άλλος βγαίνει δύο λεπτά στο μπαλκόνι πριν ξαναγυρίσει στις δουλειές του. Δεν μοιάζουν σπουδαία. Αλλά ακριβώς γι’ αυτό μπορούν να κρατήσουν. Το σημαντικό δεν είναι να διαλέξεις το “τέλειο”. Το σημαντικό είναι να διαλέξεις κάτι που μπορείς να κάνεις και αύριο. Και να το επαναλάβεις χωρίς τελειομανία. Γιατί η ενέργεια δεν στηρίζεται μόνο σε καλές προθέσεις. Στηρίζεται σε επαναλήψεις που γίνονται σιγά σιγά μέρος της ημέρας.
Ο πέμπτος τρόπος είναι να δει κανείς την ξεκούραση όχι σαν διακοπή της παραγωγικότητας, αλλά σαν επένδυση σε αυτήν. Πολλοί άνθρωποι κουράζονται επειδή λειτουργούν με την αίσθηση ότι πρέπει συνεχώς να κάνουν κάτι, να απαντούν, να σκέφτονται, να επεξεργάζονται, να είναι διαθέσιμοι. Κι όμως, η παύση δεν είναι χάσιμο χρόνου. Είναι αυτό που επιτρέπει στο σύστημα να μη φθείρεται αδιάκοπα. Μερικές φορές πέντε λεπτά χωρίς ερέθισμα αξίζουν περισσότερο από άλλη μία ώρα βεβιασμένης προσπάθειας. Σταματάς όχι επειδή παραιτείσαι, αλλά επειδή θέλεις να συνεχίσεις πιο καθαρά. Και αυτή η μικρή μετατόπιση αλλάζει πολλά: από τον τρόπο που σκέφτεσαι μέχρι τον τρόπο που σχετίζεσαι.
Αν δούμε όλα αυτά μαζί, φαίνεται πιο καθαρά ότι η ενέργεια δεν είναι ένα μεμονωμένο κομμάτι της ζωής. Δεν είναι μόνο ο ύπνος, μόνο η κίνηση, μόνο η φύση ή μόνο οι συνήθειες. Είναι ο τρόπος που αυτά συνεργάζονται. Είναι το σύνολο του ρυθμού, του περιβάλλοντος, του σώματος, του νου και των μικρών επαναλήψεων που χτίζουν την εβδομάδα μας. Γι’ αυτό και η ενέργεια εντάσσεται πάντα σε ένα ευρύτερο σύστημα ζωής. Και όταν αρχίζουμε να το βλέπουμε έτσι, σταματάμε να κατηγορούμε τον εαυτό μας τόσο εύκολα. Δεν λέμε μόνο «δεν αντέχω». Αρχίζουμε να ρωτάμε: τι στο σύστημά μου χρειάζεται φροντίδα, χώρο ή αλλαγή;
Ίσως λοιπόν το πιο χρήσιμο κλείσιμο αυτής της εβδομάδας να μην είναι ένα ακόμη “πρέπει”, αλλά μια πρόσκληση. Να κοιτάξετε όσα ακούστηκαν αυτές τις μέρες και να κρατήσετε ένα μόνο πράγμα που σας περιγράφει αληθινά. Μπορεί να είναι η ανάγκη για περισσότερη παρατήρηση. Μπορεί να είναι η κίνηση. Μπορεί να είναι η φύση. Μπορεί να είναι δύο μικρές συνήθειες ή λίγη περισσότερη παύση. Ό,τι κι αν είναι, αν θέλετε, μοιραστείτε το. Γιατί πολλές φορές μια μικρή προσωπική εμπειρία γίνεται καθρέφτης και για κάποιον άλλον. Και ίσως κάπου εκεί, στο τέλος μιας εβδομάδας που δεν ζητά τελειότητα αλλά λίγη περισσότερη επίγνωση, να αρχίζει μια πιο ήσυχη και πιο αληθινή σχέση με την ενέργειά μας.
Η ενέργεια χτίζεται, δεν χαρίζεται.